- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Sonuçlara göre ikinci yol
daha etkili olmuş ve Lewin, bunu karar verme eyleminin erdemine, yani donma
etkisine bağlamıştır. Ona göre kadınlar daha çok ikna oldukları için değil, yeni
ürünleri deneme kararı verdikleri için tutum değişikliği göstermişlerdir. Burada
kararın doğru veya yanlış olması önem taşımamaktadır.Nitekim bunu,
günlük yaşamdan bazı olaylarda görmek mümkündür. İsraf davranışlarının çoğu, bu
mekanizmayla açıklanabilir. Örneğin akşam dışarda eğlenmek için pek çok seçeneğe
sahip olan bir aile, içlerinden birinin X konserine bedava bileti olduğu için
öncelikli seçeneklerinden vazgeçebilir (aynı şekilde küçük bir avans ödenerek
yapılan rezervasyonlardan daha sonra vazgeçilememesi); yağmurlu bir günde evine
dönmek için otobüs, dolmuş veya taksi arayan biri, otobüs durağında 15 dakika
bekledikten sonra, durak önünden geçen bir taksiye binmeyebilir ('Bu kadar
bekledim, artık otobüs gelmek üzeredir'}.Bunun literatürden bir başka
örneği 1965'te Johnson'a Vietnam Savaşı'nın geleceği hakkında sunulan rapordur.
Raporda Çok sayıda Amerikan birliği cephe savaşına sokulursa, kayıplar çok
olur; donatımları yetersiz, vb. Ama kayıplar çok olunca geri dönemeyiz, sonuna
kadar gitmemiz gerekir, aksi takdirde ulusal bir aşağılanma yaşarız. Büyük bir
ihtimalle de sonuna kadar gidemeyeceğiz ve ulusal gururumuz kırılacaktır, vb.
denmektedir. (Ancak ABD. Başkanı donma etkisini kullanan bu ileri görüşlü raporu
dikkate almamıştır).Başlangıçta donma etkisi kavramıyla açıklanan bu
olgu, daha sonra 'angajmanın tırmanması' (escalation of commitmeni) olarak da
adlandırılmış ve 'oltaya takılma' (law-ball) diyebileceğimiz bir manipülasyon
stratejisinin açıklanmasında kullanılmıştır. Bu strateji, belirli bir konuda
karar veren kişinin, kendi kararının tuzağına düşerek sebatla aynı yönde
davranmaya devam etmesini öngörmektedir. Burada bir bakıma, insanın kendi
kendini manipülasyonu ya da iknası söz konusudur.İtaat davranışlarını
konu alan sosyal psikoloji deneylerinde, zoraki kabul (forced compliance)
durumlarında, değişken olarak baskısız (serbest seçim, -ki bu, salt bir illüzyon
da olabilir) veya baskılı (serbest olmayan seçim) koşullar kullanıldığında,
baskısız uyma (compliance without pressure) koşulunun etkili olduğu ve
deneklerin normalde yapmayacakları şeyleri yaptıkları görülmektedir. Serbest
seçim koşulundaki denekler, kararlarında daha ısrarlı davranmaktadır.Bu
konuda Aronson, 'kendi kendini doğrulama' kavramına dayalı bir açıklama
getirmektedir. Ona göre kararda ısrarlar, (hatta en disfonksiyonel olanlar
bile), bireyin İlk kararının rasyonelliğinin onaylanması ihtiyacıyla
açıklanabilir.
Dr.charles V.ford ..yalan, Yalan, Yalan, Yalancılığın PsikolojisiSosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma Teorisi
daha etkili olmuş ve Lewin, bunu karar verme eyleminin erdemine, yani donma
etkisine bağlamıştır. Ona göre kadınlar daha çok ikna oldukları için değil, yeni
ürünleri deneme kararı verdikleri için tutum değişikliği göstermişlerdir. Burada
kararın doğru veya yanlış olması önem taşımamaktadır.Nitekim bunu,
günlük yaşamdan bazı olaylarda görmek mümkündür. İsraf davranışlarının çoğu, bu
mekanizmayla açıklanabilir. Örneğin akşam dışarda eğlenmek için pek çok seçeneğe
sahip olan bir aile, içlerinden birinin X konserine bedava bileti olduğu için
öncelikli seçeneklerinden vazgeçebilir (aynı şekilde küçük bir avans ödenerek
yapılan rezervasyonlardan daha sonra vazgeçilememesi); yağmurlu bir günde evine
dönmek için otobüs, dolmuş veya taksi arayan biri, otobüs durağında 15 dakika
bekledikten sonra, durak önünden geçen bir taksiye binmeyebilir ('Bu kadar
bekledim, artık otobüs gelmek üzeredir'}.Bunun literatürden bir başka
örneği 1965'te Johnson'a Vietnam Savaşı'nın geleceği hakkında sunulan rapordur.
Raporda Çok sayıda Amerikan birliği cephe savaşına sokulursa, kayıplar çok
olur; donatımları yetersiz, vb. Ama kayıplar çok olunca geri dönemeyiz, sonuna
kadar gitmemiz gerekir, aksi takdirde ulusal bir aşağılanma yaşarız. Büyük bir
ihtimalle de sonuna kadar gidemeyeceğiz ve ulusal gururumuz kırılacaktır, vb.
denmektedir. (Ancak ABD. Başkanı donma etkisini kullanan bu ileri görüşlü raporu
dikkate almamıştır).Başlangıçta donma etkisi kavramıyla açıklanan bu
olgu, daha sonra 'angajmanın tırmanması' (escalation of commitmeni) olarak da
adlandırılmış ve 'oltaya takılma' (law-ball) diyebileceğimiz bir manipülasyon
stratejisinin açıklanmasında kullanılmıştır. Bu strateji, belirli bir konuda
karar veren kişinin, kendi kararının tuzağına düşerek sebatla aynı yönde
davranmaya devam etmesini öngörmektedir. Burada bir bakıma, insanın kendi
kendini manipülasyonu ya da iknası söz konusudur.İtaat davranışlarını
konu alan sosyal psikoloji deneylerinde, zoraki kabul (forced compliance)
durumlarında, değişken olarak baskısız (serbest seçim, -ki bu, salt bir illüzyon
da olabilir) veya baskılı (serbest olmayan seçim) koşullar kullanıldığında,
baskısız uyma (compliance without pressure) koşulunun etkili olduğu ve
deneklerin normalde yapmayacakları şeyleri yaptıkları görülmektedir. Serbest
seçim koşulundaki denekler, kararlarında daha ısrarlı davranmaktadır.Bu
konuda Aronson, 'kendi kendini doğrulama' kavramına dayalı bir açıklama
getirmektedir. Ona göre kararda ısrarlar, (hatta en disfonksiyonel olanlar
bile), bireyin İlk kararının rasyonelliğinin onaylanması ihtiyacıyla
açıklanabilir.
Dr.charles V.ford ..yalan, Yalan, Yalan, Yalancılığın PsikolojisiSosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma Teorisi