- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Baldwin, benliği alter ve
ego şeklinde iki karşıt kutba ayırmıştır. Alter, gerçek veya hayali olsun diğer
insanlar hakkındaki temsillerimize, ego ise kendi kendimizi algılama tarzımıza
göndermektedir.Mead benliğin, birey ile çevresi arasındaki etkileşim
içinde oluştuğunu vurgulamıştır. Ona göre birey, ait olduğu gruplar ve komünote
tarafından paylaşılarak inşa olur. Sosyal süreç, herkes tarafından aynı şekilde
algılanmadığından bireyler arasında önemli farklılıklar görülür. Mead bu
farklılaşmaları, ben ve ego ayrımıyla niteler. Ben, benliğin psikolojik kısmıdır
ve bireyin yaratıcı yanlarını belirtir; ego ise benliğin sosyolojik yanıdır ve
sosyal rollerin içselleştirilmesini ifade eder.Son yıllarda, sosyal
psikologlar tarafından gerçekleştirilen benlik araştırmaları üç sorun etrafında
odaklaşmaktadır: Benlik kavramı, yani kendimizi nasıl tanımladığımız (benliğin
bilişsel yanı), benlik saygısı veya özsaygı, yani kendimizi nasıl
değerlendirdiğimiz (benliğin duygu ve değerlendirmeler içeren yanı) ve benlik
sunumu ya da kendini sunma, yani kendimizi nasıl sunduğumuz (benliğin
davranışsal yanı). Buna göre genel olarak bakıldığında benlik, hem istikrarlı,
hem de değişken bir nitelik göstermekte, hem içsel bir boyut (anılar, şemalar),
hem de dışsal bir boyut (diğerleri önündeki rol ve davranışlar)
içermektedir.Daha yakın yıllarda kültürel ve kültürlerarası psikoloji
alanında çalışan sosyal psikologlar, benliğin kavramlaştırılmasında literatürde
hakim olan anlayışların, Batı toplumlarına özgü bazı yanları olduğuna işaret
etmişlerdir. Bu çerçevede örneğin 'bireycilik ideolojisi taşıdığı,
diğerlerinden farklılığa ağırlık verildiği, başkasına zıtlık esasında
tanımlandığı, aslında benliğin kişinin kültürel açıdan paylaşılan modeli
olduğu, dünyanın Batı dışında kalan kültürlerinin pek çoğunda ilişkisel bir
benlik anlayışının bulunduğu ve benliğin ilişkisel tarzda tanımlanması
gerektiği, vb. hususlar vurgulanmıştır.Bu alanda öncü bir rol oynayan ve
ilişkisel benlik-ayrışmış benlik tiplerini ayırteden Kağıtçıbaşı'ya (1998)
göre, bu iki benlik anlayışı arasındaki temel ayrım kendi-içerikli, bireyci,
ayrışmış, bağımsız benliğin diğer kişilerden kesin sınırlarla ayrılmış olması,
buna karşılık ilişkisel, (karşılıklı) bağımlı benliğin akışkan sınırları
olmasıdır ve bu ayrım hem benlik algısı, hem de sosyal algı için
geçerlidir.
Dr.charles V.ford ..yalan, Yalan, Yalan, Yalancılığın PsikolojisiSosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma Teorisi
ego şeklinde iki karşıt kutba ayırmıştır. Alter, gerçek veya hayali olsun diğer
insanlar hakkındaki temsillerimize, ego ise kendi kendimizi algılama tarzımıza
göndermektedir.Mead benliğin, birey ile çevresi arasındaki etkileşim
içinde oluştuğunu vurgulamıştır. Ona göre birey, ait olduğu gruplar ve komünote
tarafından paylaşılarak inşa olur. Sosyal süreç, herkes tarafından aynı şekilde
algılanmadığından bireyler arasında önemli farklılıklar görülür. Mead bu
farklılaşmaları, ben ve ego ayrımıyla niteler. Ben, benliğin psikolojik kısmıdır
ve bireyin yaratıcı yanlarını belirtir; ego ise benliğin sosyolojik yanıdır ve
sosyal rollerin içselleştirilmesini ifade eder.Son yıllarda, sosyal
psikologlar tarafından gerçekleştirilen benlik araştırmaları üç sorun etrafında
odaklaşmaktadır: Benlik kavramı, yani kendimizi nasıl tanımladığımız (benliğin
bilişsel yanı), benlik saygısı veya özsaygı, yani kendimizi nasıl
değerlendirdiğimiz (benliğin duygu ve değerlendirmeler içeren yanı) ve benlik
sunumu ya da kendini sunma, yani kendimizi nasıl sunduğumuz (benliğin
davranışsal yanı). Buna göre genel olarak bakıldığında benlik, hem istikrarlı,
hem de değişken bir nitelik göstermekte, hem içsel bir boyut (anılar, şemalar),
hem de dışsal bir boyut (diğerleri önündeki rol ve davranışlar)
içermektedir.Daha yakın yıllarda kültürel ve kültürlerarası psikoloji
alanında çalışan sosyal psikologlar, benliğin kavramlaştırılmasında literatürde
hakim olan anlayışların, Batı toplumlarına özgü bazı yanları olduğuna işaret
etmişlerdir. Bu çerçevede örneğin 'bireycilik ideolojisi taşıdığı,
diğerlerinden farklılığa ağırlık verildiği, başkasına zıtlık esasında
tanımlandığı, aslında benliğin kişinin kültürel açıdan paylaşılan modeli
olduğu, dünyanın Batı dışında kalan kültürlerinin pek çoğunda ilişkisel bir
benlik anlayışının bulunduğu ve benliğin ilişkisel tarzda tanımlanması
gerektiği, vb. hususlar vurgulanmıştır.Bu alanda öncü bir rol oynayan ve
ilişkisel benlik-ayrışmış benlik tiplerini ayırteden Kağıtçıbaşı'ya (1998)
göre, bu iki benlik anlayışı arasındaki temel ayrım kendi-içerikli, bireyci,
ayrışmış, bağımsız benliğin diğer kişilerden kesin sınırlarla ayrılmış olması,
buna karşılık ilişkisel, (karşılıklı) bağımlı benliğin akışkan sınırları
olmasıdır ve bu ayrım hem benlik algısı, hem de sosyal algı için
geçerlidir.
Dr.charles V.ford ..yalan, Yalan, Yalan, Yalancılığın PsikolojisiSosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma Teorisi