Amasya şehri Yeşilırmak nehrinin doğu-batı doğrultusunu aldığı kesimde bu nehrin iki kıyısında kurulmuştur. Yeşilırmağın kuzey kıyısında kale kalıntıları, kral mezarları ile Yeşilırmak arasında yerleşim alanı dar olduğundan, yerleşme ince bir şerit oluşturur. Şehrin asıl yerleşim ve gelişim alanı Yeşilırmağın güney kıyısındadır. Yeşilırmak tarafından ikiye ayrılan mahalleler nehir üzerindeki 7 köprü ile birbirine bağlanır.
Amasya şehrinin önemi, bu şehrin dar bir vadide kurulmuş olmasıdır. Yeşilırmak, Amasya ovasından çıkıp, Ferhat Boğazından geçtikten sonra âdeta saklı bir vadiye girmektedir. Her döneminde şehrin ilk kurulduğu yerde bulunmasının sebebi bu konumuyla ilgili olmalıdır.
Vadi tabanında dar bir kesim yerleşmeye elverişlidir. Şehir geliştikçe vadi yamaçlarına doğru gelişmiştir, ama elverişsiz konumu nedeniyle yamaçlardan fazla yükselmeye imkan bulunmamıştır; bu da şehrin Yeşilırrmak vadisi boyunca doğu-batı doğrultusunda uzunlamasına yayılma göstermesine sebep olmuştur. Böylece şehir eski çekirdeğini kısmen de olsa korumayı başarmıştır.
Günümüzde şehir bir vadide saklı konumunu korumakta ve Anadolu’da "V" şekilli bir vadi tabanında kurulmuş tek büyük şehir olarak varlığını devam ettirmektedir. Şehrin gelişimi, ekonomik nedenleri hızlı olamamıştır. Bu da şehrin günümüze kadar korunarak gelmesini sağlamıştır. Bu özelliği ile Amasya turizm açısından çekici olmakta, bozulmamış kültürel değerleri ile ilgi çekmektedir.
Amasya
Kim yokki bağrında saymakla bitmez
Tarihe sığmazsın canım Amasya
Yazmaya kalksam bir ömür yetmez
Sayfalara sığmazsın canım Amasya
Memleket demeye varmıyor dilim
Kimine sevdasın kimine ilim
Dolaşmaya kalksam milim milim
Yıllarıma sığmazsın canım Amasya
Her tarafına işlenmiş ipekten ilmek
Bilmem kolaymıdır bir dağı delmek
Bu nasıl sevmek bu nasıl sevilmek
Sevdalara sığmazsın canım Amasya
Tarih kokuyor her bir bucağın
Sultanlara gebe kalmış kucağın
Asırlardır sönmeden tüter ocağın
Devirlere sığmazsın canım Amasya
Bir ırmakki nazlı nazlı akıyor
Görenin içini sevda gibi yakıyor
Sanki şirin karşıdan bize bakıyor
Gönüllere sığmazsın canım Amasya
Hangi ulus varki uğramadan geçmesin
Hangi aşık varki suyunda içmesin
Varmıki bir sultan kapı açmasın
Saysam sığmazsın canım Amasya
Sen var oldukça olacaktır bu vatan
Nice evliyalar var altında yatan
Sen sultanların ilmine ilim katan
İlimlara sığmazsın canım Amasya
Biri varki biri her derde deva olmuş
Lokman Hekim adı onda merhem bolmuş
Derlerki ölüme bile çara bulmuş
Bilimlere sığmazsın canım Amasya
Dursun derki kulak verin sözlerime
Aklıma düştü kor ekledi közlerime
Hasretimden dolsada yaşlar gözlerime
Duygulara sığmazsın canım Amasya
Amasya şehrinin önemi, bu şehrin dar bir vadide kurulmuş olmasıdır. Yeşilırmak, Amasya ovasından çıkıp, Ferhat Boğazından geçtikten sonra âdeta saklı bir vadiye girmektedir. Her döneminde şehrin ilk kurulduğu yerde bulunmasının sebebi bu konumuyla ilgili olmalıdır.
Vadi tabanında dar bir kesim yerleşmeye elverişlidir. Şehir geliştikçe vadi yamaçlarına doğru gelişmiştir, ama elverişsiz konumu nedeniyle yamaçlardan fazla yükselmeye imkan bulunmamıştır; bu da şehrin Yeşilırrmak vadisi boyunca doğu-batı doğrultusunda uzunlamasına yayılma göstermesine sebep olmuştur. Böylece şehir eski çekirdeğini kısmen de olsa korumayı başarmıştır.
Günümüzde şehir bir vadide saklı konumunu korumakta ve Anadolu’da "V" şekilli bir vadi tabanında kurulmuş tek büyük şehir olarak varlığını devam ettirmektedir. Şehrin gelişimi, ekonomik nedenleri hızlı olamamıştır. Bu da şehrin günümüze kadar korunarak gelmesini sağlamıştır. Bu özelliği ile Amasya turizm açısından çekici olmakta, bozulmamış kültürel değerleri ile ilgi çekmektedir.
Amasya
Kim yokki bağrında saymakla bitmez
Tarihe sığmazsın canım Amasya
Yazmaya kalksam bir ömür yetmez
Sayfalara sığmazsın canım Amasya
Memleket demeye varmıyor dilim
Kimine sevdasın kimine ilim
Dolaşmaya kalksam milim milim
Yıllarıma sığmazsın canım Amasya
Her tarafına işlenmiş ipekten ilmek
Bilmem kolaymıdır bir dağı delmek
Bu nasıl sevmek bu nasıl sevilmek
Sevdalara sığmazsın canım Amasya
Tarih kokuyor her bir bucağın
Sultanlara gebe kalmış kucağın
Asırlardır sönmeden tüter ocağın
Devirlere sığmazsın canım Amasya
Bir ırmakki nazlı nazlı akıyor
Görenin içini sevda gibi yakıyor
Sanki şirin karşıdan bize bakıyor
Gönüllere sığmazsın canım Amasya
Hangi ulus varki uğramadan geçmesin
Hangi aşık varki suyunda içmesin
Varmıki bir sultan kapı açmasın
Saysam sığmazsın canım Amasya
Sen var oldukça olacaktır bu vatan
Nice evliyalar var altında yatan
Sen sultanların ilmine ilim katan
İlimlara sığmazsın canım Amasya
Biri varki biri her derde deva olmuş
Lokman Hekim adı onda merhem bolmuş
Derlerki ölüme bile çara bulmuş
Bilimlere sığmazsın canım Amasya
Dursun derki kulak verin sözlerime
Aklıma düştü kor ekledi közlerime
Hasretimden dolsada yaşlar gözlerime
Duygulara sığmazsın canım Amasya
