- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Tomkins'e göre, hümanist ve normatif yönelimler arasında bir
kutuplaşma vardır: Sağ ve sol dünya görüşlerini de ayırdeden bu kutuplaşma,
teoloji, metafizik, matematik anlayışları, estetik teorileri, siyaset kuramları,
epistemoloji, çocuk yetiştirme tutumları, psikoterapi yaklaşımları gibi hayatın
her alanında farklı yaklaşımlara yol açmaktadır. Birey, grup ve kültüre ilişkin
ideolojiler, hümanizm ve normativizm boyutlarına göre anlaşılıp
sınıflandırılabilir.Tomkins'in tanımladığı şekliyle, insanı, etkin,
yaratıcı, düşünen ve arzulayan bir varlık olarak gören hümanist yönelim, onu
kendinden hareketle anlayan bir yaklaşımın ifadesidir. Buna karşılık normatif
yönelim, gerçekliği, insandan bağımsız olarak tanımlama eğilimindedir; Bu
anlayışta insan, kendi dışında belirlenmiş kurallar, normlar sistemine ve
gerçekliğin dünyasına uyma potansiyeliyle anlaşılabilir.Farklı kişilik
ve ideolojiler, normatif-hümanist ya da sağ-sol kutupları arasında uzanan bir
süreklilik çizgisi (continuum) boyunca yerleştirilebilir. Bu çerçevede sağ-sol
kişilik farklılıkları, ideo-affektif yapılar ya da kısaca kalıplar olarak
tanımlanır.Bu kalıplar, pek çok alanda etkisini göstermektedir. Örneğin
farklı çocuk yetiştirme yaklaşımları, bir ucunda çocuğun çevreye uyumuna ve
itaatine ağırlık veren bir eğitim anlayışı, öbür ucunda ise çocuğun kendi
gerçekliğinin ortaya çıkarılmasına, kendini ifade etmesine ağırlık veren eğitim
anlayışlarının bulunduğu bir çizgi üzerinde
konumlandırılabilir.Normatif-hümanist tutumlar, bilinen diğer bazı
psiko-sosyal değişkenlerle de ilişkili görünmektedir. Nitekim ülkemizde yapılan
bir araştırmada Göregenli (2000), normatif-hümanist eğilimler ile otoriterlik
arasında olumlu bir ilişki olduğunu saptamıştır.
Sosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma TeorisiSimetri Teorisi
kutuplaşma vardır: Sağ ve sol dünya görüşlerini de ayırdeden bu kutuplaşma,
teoloji, metafizik, matematik anlayışları, estetik teorileri, siyaset kuramları,
epistemoloji, çocuk yetiştirme tutumları, psikoterapi yaklaşımları gibi hayatın
her alanında farklı yaklaşımlara yol açmaktadır. Birey, grup ve kültüre ilişkin
ideolojiler, hümanizm ve normativizm boyutlarına göre anlaşılıp
sınıflandırılabilir.Tomkins'in tanımladığı şekliyle, insanı, etkin,
yaratıcı, düşünen ve arzulayan bir varlık olarak gören hümanist yönelim, onu
kendinden hareketle anlayan bir yaklaşımın ifadesidir. Buna karşılık normatif
yönelim, gerçekliği, insandan bağımsız olarak tanımlama eğilimindedir; Bu
anlayışta insan, kendi dışında belirlenmiş kurallar, normlar sistemine ve
gerçekliğin dünyasına uyma potansiyeliyle anlaşılabilir.Farklı kişilik
ve ideolojiler, normatif-hümanist ya da sağ-sol kutupları arasında uzanan bir
süreklilik çizgisi (continuum) boyunca yerleştirilebilir. Bu çerçevede sağ-sol
kişilik farklılıkları, ideo-affektif yapılar ya da kısaca kalıplar olarak
tanımlanır.Bu kalıplar, pek çok alanda etkisini göstermektedir. Örneğin
farklı çocuk yetiştirme yaklaşımları, bir ucunda çocuğun çevreye uyumuna ve
itaatine ağırlık veren bir eğitim anlayışı, öbür ucunda ise çocuğun kendi
gerçekliğinin ortaya çıkarılmasına, kendini ifade etmesine ağırlık veren eğitim
anlayışlarının bulunduğu bir çizgi üzerinde
konumlandırılabilir.Normatif-hümanist tutumlar, bilinen diğer bazı
psiko-sosyal değişkenlerle de ilişkili görünmektedir. Nitekim ülkemizde yapılan
bir araştırmada Göregenli (2000), normatif-hümanist eğilimler ile otoriterlik
arasında olumlu bir ilişki olduğunu saptamıştır.
Sosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma TeorisiSimetri Teorisi