- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Bu
boyutların kesişmesinden, özerk-ilişkisel benlik, ilişkisel benlik
(ilişkililik-dışa bağlılık), ayrışmış benlik (özerklik-ayrışmışlık) ve marjinal
benlik (aynşmışhk-dışa bağlılık) gibi benlik tipleri
doğmaktadır.Literatürde ilişkililik ve özerklik genellikle, birbirine
zıt düşen kavramlar olarak tanımlanmıştır, yani özerkliğe, başkalarından
ayrışmışlık, uzaklaşma anlamı yüklenmiştir. Bu durumda, doğaldır ki, bir kişinin
hem Özerk, hem de diğerleriyle çok ilişkili olması mümkün
görülmemiştir.Oysa Kağıtçıbaşı, bu iki özelliğin, birbirinden bağımsız
farklı boyutlara (kişiler arası mesafe boyutu ile etkinlik boyutu) ait olduğunu,
dolayısıyla bu boyutların birer özelliği olan özerklik ile ilişkililiğin bir
arada var olmalarının mümkün olduğunu öne sürmüştür.Örneğin aile
yapısıyla özerklik ilişkisine bakıldığında modernleşme teorisine göre
modernleşme arttıkça ilişkililiğin azaldığı yönünde genel bir kabul vardır. Bu
noktada benliğin özerk-ilişkisel modelini öneren Kağıtçıbaşı, modernleşme
teorisine alternatif bir yaklaşım ortaya koymuştur.Ona göre, eğer bu iki
boyut ayrı ve bağımsız ise ikisinin zıt kutuplarının bir arada görülmesi
mümkündür. Özerk - ilişkisel benliğin gelişimi, en iyi bağlamsal-işlevsel bir
bakış açısından anlaşılabilir. Bütünleştirici bu tür bir sentez, karşılıklı
bağımlılık veya bağımsızlık aile modellerinden çok duygusal bağıntılılık aile
modelinde ortaya çıkar. Bunun nedeni, bu modelde hem özerkliğin hem de yakınlık
ve bağlılığın işlevsel olmasıdır.Bu durum, geleneksel toplumdan çok,
bağlılık kültürü içeren toplulukçu toplumların gelişmiş (kentlileşmiş, eğitimli)
kesimlerinde tipik olarak görülür. Kağıtçıbaşı'na göre, özerk-ilişkisel benlik
bir ideal olabilir, ama ütopik olmaktan çok ulaşılabilir bir hedeftir. Psikoloji
bu ideali gerçekleştirmede önemli bir rol oynayabilir.
Dr.charles V.ford ..yalan, Yalan, Yalan, Yalancılığın PsikolojisiSosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma Teorisi
boyutların kesişmesinden, özerk-ilişkisel benlik, ilişkisel benlik
(ilişkililik-dışa bağlılık), ayrışmış benlik (özerklik-ayrışmışlık) ve marjinal
benlik (aynşmışhk-dışa bağlılık) gibi benlik tipleri
doğmaktadır.Literatürde ilişkililik ve özerklik genellikle, birbirine
zıt düşen kavramlar olarak tanımlanmıştır, yani özerkliğe, başkalarından
ayrışmışlık, uzaklaşma anlamı yüklenmiştir. Bu durumda, doğaldır ki, bir kişinin
hem Özerk, hem de diğerleriyle çok ilişkili olması mümkün
görülmemiştir.Oysa Kağıtçıbaşı, bu iki özelliğin, birbirinden bağımsız
farklı boyutlara (kişiler arası mesafe boyutu ile etkinlik boyutu) ait olduğunu,
dolayısıyla bu boyutların birer özelliği olan özerklik ile ilişkililiğin bir
arada var olmalarının mümkün olduğunu öne sürmüştür.Örneğin aile
yapısıyla özerklik ilişkisine bakıldığında modernleşme teorisine göre
modernleşme arttıkça ilişkililiğin azaldığı yönünde genel bir kabul vardır. Bu
noktada benliğin özerk-ilişkisel modelini öneren Kağıtçıbaşı, modernleşme
teorisine alternatif bir yaklaşım ortaya koymuştur.Ona göre, eğer bu iki
boyut ayrı ve bağımsız ise ikisinin zıt kutuplarının bir arada görülmesi
mümkündür. Özerk - ilişkisel benliğin gelişimi, en iyi bağlamsal-işlevsel bir
bakış açısından anlaşılabilir. Bütünleştirici bu tür bir sentez, karşılıklı
bağımlılık veya bağımsızlık aile modellerinden çok duygusal bağıntılılık aile
modelinde ortaya çıkar. Bunun nedeni, bu modelde hem özerkliğin hem de yakınlık
ve bağlılığın işlevsel olmasıdır.Bu durum, geleneksel toplumdan çok,
bağlılık kültürü içeren toplulukçu toplumların gelişmiş (kentlileşmiş, eğitimli)
kesimlerinde tipik olarak görülür. Kağıtçıbaşı'na göre, özerk-ilişkisel benlik
bir ideal olabilir, ama ütopik olmaktan çok ulaşılabilir bir hedeftir. Psikoloji
bu ideali gerçekleştirmede önemli bir rol oynayabilir.
Dr.charles V.ford ..yalan, Yalan, Yalan, Yalancılığın PsikolojisiSosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma Teorisi