- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Oyun teorisinin felsefi temelleri, XVIII.
yüzyılın ekonomik fayda teorilerine kadar uzanmaktadır. Fayda teorileri, XVIII.
yüzyıldan itibaren sanayileşme sürecine giren Avrupa ülkelerinde yaşanan köklü
değişmeleri, belirli bir insan ve toplum anlayışı çerçevesinde
kavramsallaştırmaya çalışan teorilerin en önemlilerindendir.Fayda
teorisyenleri (Bentham, Mili, Smith, Green, vs.) insanın yarar arayışında olduğu
ve tüm insan davranışlarının bu güdü tarafından yönlendirildiği gibi temel bir
sayıltıdan hareketle yeni bir insan modelini, Homo Economicus'u ortaya
atmışlardır.Bu düşünürler, ekonomik liberalizme dayalı bir insan ve
toplum modeli geliştirmeyi hedeflemekle birlikte, görüşleri, psikolojik planda
yetersiz kalmış, bireysel davranışları açıklamakta ve bireysel ile sosyali
eklemlendirmekte başarısız olmuşlardır.XIX. yüzyıl sonlarında psikoloji
biliminin gelişmeye başlaması ve buradaki boşluğun bir kısmının psikoloji
teorileri tarafından ele alınmasıyla yeni bir aşamaya gelinmiştir. Ekonomik
fayda teorileri, salt ekonomi ve politika alanında kalmayıp psikolojiye de
taşmış ve bunların psikolojik versiyonu, pekiştirme veya öğrenme teorileri adı
altında ortaya çıkmış ve behevyorist metodoloji, çağrışımcılık ve hedonizm
üçgeni çerçevesinde gelişmeye başlamıştır (Deutsch ve Krauss,
1974).Pavlov'un klasik şartlanması ve Thorndike'ın enstrümental
şartlanması, bu konudaki çalışmaların temel iki paradigmasını oluşturmuştur.
Yüzyılın başından bu yana çeşitli araştırmacılar (Thorndike, Homans, Hull,
Miller ve Dollard, Hovland, Skinner, Thibault ve Kelley, vs.), bu yönde
çalışmışlardır. Sosyal psikolojide kişiler arası takas teorisi de aynı çizgide
yer almış ve kişiler arası ilişkiler, bir tür ekonomik ahş-veriş gibi
kavramsallaştırılmıştır.Oyun teorisi, bu akımın en rafine örneklerinden
biridir. Burada oyun kavramı iki veya daha çok sayıda partönerin kazanç ve
kayıpları arasında karşılıklı bir ilişkinin bulunduğu, taraflardan her birinin
tüm kuralları (kayıp veya kazanç koşulları) bildiği ve önceden saptanmış
birtakım kurallara göre tercihlerde bulunduğu bir durumu ifade etmektedir.
Teorinin amacı, iki veya daha fazla partner arasındaki çatışmalı durumlarda,
rasyonel bir insanın izleyeceği optimal eylem politikaları veya stratejileri
oluşturmaktır.
Sosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma TeorisiSkript Teorisi
yüzyılın ekonomik fayda teorilerine kadar uzanmaktadır. Fayda teorileri, XVIII.
yüzyıldan itibaren sanayileşme sürecine giren Avrupa ülkelerinde yaşanan köklü
değişmeleri, belirli bir insan ve toplum anlayışı çerçevesinde
kavramsallaştırmaya çalışan teorilerin en önemlilerindendir.Fayda
teorisyenleri (Bentham, Mili, Smith, Green, vs.) insanın yarar arayışında olduğu
ve tüm insan davranışlarının bu güdü tarafından yönlendirildiği gibi temel bir
sayıltıdan hareketle yeni bir insan modelini, Homo Economicus'u ortaya
atmışlardır.Bu düşünürler, ekonomik liberalizme dayalı bir insan ve
toplum modeli geliştirmeyi hedeflemekle birlikte, görüşleri, psikolojik planda
yetersiz kalmış, bireysel davranışları açıklamakta ve bireysel ile sosyali
eklemlendirmekte başarısız olmuşlardır.XIX. yüzyıl sonlarında psikoloji
biliminin gelişmeye başlaması ve buradaki boşluğun bir kısmının psikoloji
teorileri tarafından ele alınmasıyla yeni bir aşamaya gelinmiştir. Ekonomik
fayda teorileri, salt ekonomi ve politika alanında kalmayıp psikolojiye de
taşmış ve bunların psikolojik versiyonu, pekiştirme veya öğrenme teorileri adı
altında ortaya çıkmış ve behevyorist metodoloji, çağrışımcılık ve hedonizm
üçgeni çerçevesinde gelişmeye başlamıştır (Deutsch ve Krauss,
1974).Pavlov'un klasik şartlanması ve Thorndike'ın enstrümental
şartlanması, bu konudaki çalışmaların temel iki paradigmasını oluşturmuştur.
Yüzyılın başından bu yana çeşitli araştırmacılar (Thorndike, Homans, Hull,
Miller ve Dollard, Hovland, Skinner, Thibault ve Kelley, vs.), bu yönde
çalışmışlardır. Sosyal psikolojide kişiler arası takas teorisi de aynı çizgide
yer almış ve kişiler arası ilişkiler, bir tür ekonomik ahş-veriş gibi
kavramsallaştırılmıştır.Oyun teorisi, bu akımın en rafine örneklerinden
biridir. Burada oyun kavramı iki veya daha çok sayıda partönerin kazanç ve
kayıpları arasında karşılıklı bir ilişkinin bulunduğu, taraflardan her birinin
tüm kuralları (kayıp veya kazanç koşulları) bildiği ve önceden saptanmış
birtakım kurallara göre tercihlerde bulunduğu bir durumu ifade etmektedir.
Teorinin amacı, iki veya daha fazla partner arasındaki çatışmalı durumlarda,
rasyonel bir insanın izleyeceği optimal eylem politikaları veya stratejileri
oluşturmaktır.
Sosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma TeorisiSkript Teorisi