- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Yaygın anlamda enformasyon terimi, haber (Ing. News,
Alnı. Nachrichf) veya mesaj terimiyle eşanlamlıdır. Shannon, mesajın ilettiği
enformasyon miktarı kavramını matematik olarak tanımlarken enformasyon
terimine de teknik bir anlam yüklemiştir.Bu anlamıyla enformasyon mesaj
vasıtasıyla belirsizliğin azaltılmasının ölçüsüdür. Bu doğrultuda enformasyon,
mesajın alıcıya göre yeni, orijinal olan yanına veya öğelerine göndermektedir.
Enformasyon teorisi, bu noktadan hareketle, mesajları, kapsadıkları enformasyon
miktarına, orijinallik ve olağanlık derecesine, artıklık (redundancy) oranına,
anlaşılabilirlik düzeyine göre çeşitli kategorilere ayırmaktadır (Moles'in
tarafımdan 1983'de Türkçe'ye çevrilen Kültürün Toplumsal Dinamiği adlı eseri bu
teorinin sosyal olgulara uygulanışının çok çeşitli örnekleriyle
doludur).Enformasyon istatistiksel olarak ikili sorularla (bits olarak),
yani evet veya hayır şeklinde cevap verilen soruların sayısıyla ölçülmektedir.
Belirsizliği azaltma bakımından, her iki cevap eşdeğerli
sayılmaktadır.Moles (1971) bunu şu tür bir örnekle açıklar: A, B, C, D,
E, F, G, H şeklinde 8 işaretlik bir dizi içinden bir harf seçelim; bu harf D
olsun. Muhatabımıza, evet-hayır cevabı alacağı sorular vasıtasıyla, aklımızda
hangi harfi tuttuğumuzu kesinlikle bulmasını söyleyelim. Bu oyun, alıcının
bizden bir takım enformasyonlar istemesine dayanan bir
oyundur.Muhatabımız doğru harfi bulmak için kaç enformasyon
isteyecektir? Her bir harfin doğru (seçilen) olma ihtimali 1/8'dİr. En
mantıklı yol bu oranı her seferinde yan yarıya büyütmektir (yani olasılığı
artırmaktır). İlk soru şudur: Seçilen harf, dizinin ilk yarısında
mıdır?Evet veya hayır cevabına göre A, B, C, D ve E, F, G, H yarıları
kalacak ve olasılık 1/4'e düşecektir. Cevap evettir. İkinci soru yine aynı
olacaktır: Seçilen harf bu dörtlünün ilk yarısında mıdır? Cevap hayır
olacağına göre C, D ikilisi kalacaktır ve bu iki harften birisinin doğru olma
olasılığı 1/2'ye düşecektir.Üçüncü soru yine aynıdır ve cevap hayır
olacaktır. Böylece muhatabımız üç soruda (üç bits'lik enformasyonla) hangi harfi
tuttuğumuzu kesinlikle bulacaktır. 32 harflik bir alfabede, herhangi bir harfi
bulmak için ise 5 bits'lik enformasyon yeterli olmaktadır.Aynı oyun bir
kitap içinden seçilen bir sözcüğü bulmak şeklinde de oynanabilir. Bu durumda da
sorular; Bu sözcük, kitabın ilk yansında mı ? şeklinde başlayıp tek bir sayfaya
gelindiğinde Bu sözcük, sayfanın ilk yarısında mı? İle devam edecek ve nihayet
Bu sözcük satırın ilk yarısında mı? vb. şeklini alacaktır. Sonuçta kitabın sayfa
sayısına ve sayfanın büyüklüğüne bağlı olarak az ya da çok sayıda (ve tümüyle
kodlanabilir) enformasyonla hedefe ulaşılacaktır.Enformasyon bilgiden
farklıdır. Bilgi, bir öğrenme kapasitesi ve bilişsel kapasite gerektirmektedir,
birbirinden farklı gerçeklikleri kapsar; örneğin eğitim kurumlarında verilen
bilgiler, bir araştırma laboratuarında elde edilen bilgiler veya bir üretim (bir
iş yaparken) etkinliği sırasında kendiliğinden ortaya çıkan bilgiler.Tüm
enformasyonlar a priori olarak kodlanabilir ve dolayısıyla büyük ölçekte
kopyalanıp yayılabilir; oysa bilgi, örtük, satır arası niteliğinde olabilir ve
bu nedenle kodlanması zordur, Örneğin bir mesleğin yıllarca icrasıyla kazanılan
ustalık böyledir.
Dr.charles V.ford ..yalan, Yalan, Yalan, Yalancılığın PsikolojisiSosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma Teorisi
Alnı. Nachrichf) veya mesaj terimiyle eşanlamlıdır. Shannon, mesajın ilettiği
enformasyon miktarı kavramını matematik olarak tanımlarken enformasyon
terimine de teknik bir anlam yüklemiştir.Bu anlamıyla enformasyon mesaj
vasıtasıyla belirsizliğin azaltılmasının ölçüsüdür. Bu doğrultuda enformasyon,
mesajın alıcıya göre yeni, orijinal olan yanına veya öğelerine göndermektedir.
Enformasyon teorisi, bu noktadan hareketle, mesajları, kapsadıkları enformasyon
miktarına, orijinallik ve olağanlık derecesine, artıklık (redundancy) oranına,
anlaşılabilirlik düzeyine göre çeşitli kategorilere ayırmaktadır (Moles'in
tarafımdan 1983'de Türkçe'ye çevrilen Kültürün Toplumsal Dinamiği adlı eseri bu
teorinin sosyal olgulara uygulanışının çok çeşitli örnekleriyle
doludur).Enformasyon istatistiksel olarak ikili sorularla (bits olarak),
yani evet veya hayır şeklinde cevap verilen soruların sayısıyla ölçülmektedir.
Belirsizliği azaltma bakımından, her iki cevap eşdeğerli
sayılmaktadır.Moles (1971) bunu şu tür bir örnekle açıklar: A, B, C, D,
E, F, G, H şeklinde 8 işaretlik bir dizi içinden bir harf seçelim; bu harf D
olsun. Muhatabımıza, evet-hayır cevabı alacağı sorular vasıtasıyla, aklımızda
hangi harfi tuttuğumuzu kesinlikle bulmasını söyleyelim. Bu oyun, alıcının
bizden bir takım enformasyonlar istemesine dayanan bir
oyundur.Muhatabımız doğru harfi bulmak için kaç enformasyon
isteyecektir? Her bir harfin doğru (seçilen) olma ihtimali 1/8'dİr. En
mantıklı yol bu oranı her seferinde yan yarıya büyütmektir (yani olasılığı
artırmaktır). İlk soru şudur: Seçilen harf, dizinin ilk yarısında
mıdır?Evet veya hayır cevabına göre A, B, C, D ve E, F, G, H yarıları
kalacak ve olasılık 1/4'e düşecektir. Cevap evettir. İkinci soru yine aynı
olacaktır: Seçilen harf bu dörtlünün ilk yarısında mıdır? Cevap hayır
olacağına göre C, D ikilisi kalacaktır ve bu iki harften birisinin doğru olma
olasılığı 1/2'ye düşecektir.Üçüncü soru yine aynıdır ve cevap hayır
olacaktır. Böylece muhatabımız üç soruda (üç bits'lik enformasyonla) hangi harfi
tuttuğumuzu kesinlikle bulacaktır. 32 harflik bir alfabede, herhangi bir harfi
bulmak için ise 5 bits'lik enformasyon yeterli olmaktadır.Aynı oyun bir
kitap içinden seçilen bir sözcüğü bulmak şeklinde de oynanabilir. Bu durumda da
sorular; Bu sözcük, kitabın ilk yansında mı ? şeklinde başlayıp tek bir sayfaya
gelindiğinde Bu sözcük, sayfanın ilk yarısında mı? İle devam edecek ve nihayet
Bu sözcük satırın ilk yarısında mı? vb. şeklini alacaktır. Sonuçta kitabın sayfa
sayısına ve sayfanın büyüklüğüne bağlı olarak az ya da çok sayıda (ve tümüyle
kodlanabilir) enformasyonla hedefe ulaşılacaktır.Enformasyon bilgiden
farklıdır. Bilgi, bir öğrenme kapasitesi ve bilişsel kapasite gerektirmektedir,
birbirinden farklı gerçeklikleri kapsar; örneğin eğitim kurumlarında verilen
bilgiler, bir araştırma laboratuarında elde edilen bilgiler veya bir üretim (bir
iş yaparken) etkinliği sırasında kendiliğinden ortaya çıkan bilgiler.Tüm
enformasyonlar a priori olarak kodlanabilir ve dolayısıyla büyük ölçekte
kopyalanıp yayılabilir; oysa bilgi, örtük, satır arası niteliğinde olabilir ve
bu nedenle kodlanması zordur, Örneğin bir mesleğin yıllarca icrasıyla kazanılan
ustalık böyledir.
Dr.charles V.ford ..yalan, Yalan, Yalan, Yalancılığın PsikolojisiSosyal Kuralların Psikolojisi (Muzaffer Şerif)Diyabetik Hastada Psikolojik SorunlarPsikolojik Cilk HastalıklarıYaratıcılıkYapısalcılıkSürrealist YaklaşımPragmatik YaklaşımKişisel Modernlik Yaklaşımlarıİşlevselcilikİnşacı YaklaşımFenomenolojik YaklaşımDiferansiyel YaklaşımPsikodinamik YaklaşımDavranışçı YaklaşımBiyolojik YaklaşımBilişsel Öğrenme YaklaşımıVroom'un Beklenti TeorisiTutkulu Aşk TeorisiSosyal Karşılaştırma Teorisi