- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Diskler iki omur gövdesinin arasında kauçuk yumuşaklığında destek dokulardır.
Omurganın eğilme hareketleri disklerden olduğu gibi, her disk bir amortisör gibi
gelen darbeleri emer. Disk omurilik ve sinir köklerinin hemen önünde
yerleşmiştir. Bu yerleşim disk hastalıklarındaki belirtilerin ana nedenidir.
Aslında disk kauçuk kıvamında bir halka ve içinde jöle kıvamında çekirdekten
oluşur. Bel fıtığı halkanın kırılarak içindeki jöle kıvamındaki maddenin
omuriliğe ve/veya sinir köklerine baskı yapmasıdır.
Bel fıtığı nedenleri
Diskler yüksek oranda su içerir. İnsanlar yaşlandıkça su içeriği azalır ve
disk daha sert bir hal alır ve yüksekliği azalır.Daha sert diskler fıtıklaşmaya
daha eğilimli olur.
Aşınma ve yırtık
Aşırı ağırlık diskin ortasındaki jöle kıvamlı çekirdeği sıkıştırarak halkayı
kırarak dışarı çıkmaya zorlar.
Kötü duruş-oturuş pozisyonu
Hatalı yük kaldırma
Ani basınç
Bu durumda halka kırılarak içindeki jöle kıvamındaki maddenin omuriliğe
ve/veya sinir köklerine baskı yapar. Bazen bu madde koparak omurilik kanalına
dolabilir. Bu durum sinir köklerini zedeleyerek felçlere idrar tutamama gibi
yakınmalara neden olur.
Belirtiler
Her beş kişiden 4?ü hayatının bir döneminde bel ağrısı çekmektedir. Yalnız
ağrı bel fıtığı demek için yeterli değildir. Yine de ani başlayan ağrılarda
doktora başvurmakta geç kalınmamalıdır.
Bel fıtığının en tipik belirtisi siyatik ağrısıdır. Siyatik ağrısı kalça
ortasından başlayan bacağa yayılan, aniden gelen, keskin şiddetli bir ağrıdır.
Bu bel fıtığının sinirlere yaptığı bası nedeniyle olur.
Siyatik ağrısı hapşırma, öksürme fazla oturma ile artar.
Diğer bulgular;
Bir bacakta kuvvetsizlik, bazı hareketlerde felç
Karıncalanma, batma, uyuşukluk
İdrar tutamama, altına kaçırma (Bu bulgu her iki bacakta kuvvetsizlikle
birlikte olursa çok ciddi bir durumla karşı karşıyasınız demektir.)
Bel ortasında yanıcı ağrı.
Bel fıtığında tanı
Tıbbi hikaye tanıda en önemli ipuçlarını sağlar. Genellikle, az veya çok bel
ağrısını takiben bacağa vuran ağrı hikayesi vardır. Genellikle ağır kaldırma
gibi bir olay sonrası ilk bulgular hissedilirse de, uzun süren sabahları
kalktığında bel ağrısı ve sertliği ardından belirgin bir zorlama olmaksızın ani
başlayan vakalar da az değildir. Bu konuda net veriler olmamakla birlikte disk
hastalıklarında ailevi bir eğilim genellikle saptanabilir.
Fizik muayene genellikle tanıyı sağlar. Muayene ile hangi sinir kökünün
sıkıştığı, bu sıkışmanın ciddiyeti rahatlıkla saptanabilir. Tedavi yönteminin
seçiminde muayene bulguları esastır.
Basit bir radyolojik inceleme ile omurga mekaniğini etkileyen, belağrısı ile
karakterize doğumsal omurga hastalıkları (% 5-10 a varan oranlarda görülebilir),
kireçlenmeler, omurga kaymaları, bazı tümörler tanınabilir.
MR ve EMG gibi tetkikler tedaviye yanıt vermeyen, sık nüks eden, muayene
bulguları ile cerrahi karar verilen vakalarda ayırıcı tanı ve operasyon
stratejisi açısından gerekebilir.
Tedavi seçenekleri
Ani başlayan veya uzun süreli hafif yakınmaların üzerine başlayan şiddetli
bulgularda yatak istirahati, ağrı kesiciler, kas gevşeticiler genellikle işe
yararlar. Bu durumlarda doktor kontrolünde kortikosteroid kullanımı hızlı ve
etkili bir iyileşme sağlayabilir. Sadece ağrı ile karakterize olgularda bele buz
uygulaması, tutulma-kasılma ile karakterize olgularda sıcak uygulaması işe
yarar. Bu durumlarda hastaların yavaş hareket etmeleri, ani hareketlerden
kaçınmaları, uzun yürüyüş ve uzun süreli oturmaktan kaçınmaları önerilir. Bu
devrede fizik tedavi çok yararlı değildir. Bu devrede sinir köklerine direkt
(epidural) kortikosteroid enjeksiyonu oldukça etkili bir tedavi seçeneğidir.
Uzun süreli (kronik) ağrı durumlarında tedavide antidepresan ilaçlar, disk
içine yapılan ilaç, ısı veren maddelerle diski küçültme yöntemleri etkilidir. Bu
dönemde fizik tedavi oldukça etkilidir.
Cerrahi tedavi fıtık parçasının kanala düştüğü, fonksiyon kaybına neden olan
sinir basılarında gereklidir. Uygun yapılmış cerrahi dışı tedavilere yanıt
vermeyen 3 ayı geçmiş ciddi bulgularda da cerrahi tedavi düşünülebilir.
Günümüzde microdiskektomi yöntemi uygulanmaktadır.
Bel fıtıklarında tedavi yöntemlerinden hangisi seçilirse seçilsin temel 4
koşul yerine getirilmelidir.
Hastalar mutlaka ideal kilolarında olmalıır.
Karın ve bel adelerini geliştirici ekzersiz programlarına veya spor
aktivitelerine hemen başlanmalıdır.
(Bkz: Şekil 1-2-3)
Ağırlık kaldırırken, otururken, çalışırken, araç kullanırken beli korumak.
(Bkz: Eğitim Konuları)
Yatak tam ortopedik olmalıdır. Hastaların sırtüstü dizlerinin altında bir
yastık ile dizleri hafif kıvrık pozisyonda veya yan yatarken dizler hafifçe
karına çekilmiş pozisyonda yatmalıdırlar.
Acil durumlar
Nadir vakalarda fıtık omurilik ve sinir köklerine aşırı baskı yaparak idrar
ve gayita kaçırma, belli bölgelerde felçlere neden olabilir. Bu sırada bacak,
kasık ve genital bölgede uyuşukluk ve karıncalanmalar olur. Bu durum acil
cerrahi müdahale gerektirir.
Siyatik ağrısı ile karışan hastalıklar
Belden kalça, bacak ve kasığa vuran ağrıların yaklaşık %90 ını siyatik
ağrıları oluşturur. Bunun dışında leğen kemiği içindeki ve omurgadaki bazı
hastalıklar bu ağrıyı taklit edebilir. Bu hastalıkları gösteren şema
aşağıdadır.
Kan Şekerinin Ölçüm Aletiyle ÖlçülmesiKeton Testi Nasıl Yapılır ?Keton Testi KılavuzuKeton TestiGlikozillenmiş Hemoglobin Testiİdrar Testi Yapılması
üşük Kan Şekerinin Nedeni Nedir?Düşük Kan Sekeri Nedir?Kan Şekeri Düzenine Göre TedaviGlukagonDüşük Kan Şekeri Nasıl Tedavi Edilir?Diyabet Hastası Olduğunuzun BelirtilmesiDüşük Kan Şekerinin BelirtileriGlukagonun Enjekte Edilmesi:Glukagonun Enjeksiyona Hazırlanması:Glukagon Seti Nasıl Kullanılır?Hiperglisemik KomalarKan Sekerinin Tehlikeli Şekilde Yükselmesi (Diyabetik Komalar)Kan Sekerinin Asın Yükselmesi Nasıl Tedavi Edilir?Kan Şekeri Yükselmesinin Semptomları
Omurganın eğilme hareketleri disklerden olduğu gibi, her disk bir amortisör gibi
gelen darbeleri emer. Disk omurilik ve sinir köklerinin hemen önünde
yerleşmiştir. Bu yerleşim disk hastalıklarındaki belirtilerin ana nedenidir.
Aslında disk kauçuk kıvamında bir halka ve içinde jöle kıvamında çekirdekten
oluşur. Bel fıtığı halkanın kırılarak içindeki jöle kıvamındaki maddenin
omuriliğe ve/veya sinir köklerine baskı yapmasıdır.
Bel fıtığı nedenleri
Diskler yüksek oranda su içerir. İnsanlar yaşlandıkça su içeriği azalır ve
disk daha sert bir hal alır ve yüksekliği azalır.Daha sert diskler fıtıklaşmaya
daha eğilimli olur.
Aşınma ve yırtık
Aşırı ağırlık diskin ortasındaki jöle kıvamlı çekirdeği sıkıştırarak halkayı
kırarak dışarı çıkmaya zorlar.
Kötü duruş-oturuş pozisyonu
Hatalı yük kaldırma
Ani basınç
Bu durumda halka kırılarak içindeki jöle kıvamındaki maddenin omuriliğe
ve/veya sinir köklerine baskı yapar. Bazen bu madde koparak omurilik kanalına
dolabilir. Bu durum sinir köklerini zedeleyerek felçlere idrar tutamama gibi
yakınmalara neden olur.
Belirtiler
Her beş kişiden 4?ü hayatının bir döneminde bel ağrısı çekmektedir. Yalnız
ağrı bel fıtığı demek için yeterli değildir. Yine de ani başlayan ağrılarda
doktora başvurmakta geç kalınmamalıdır.
Bel fıtığının en tipik belirtisi siyatik ağrısıdır. Siyatik ağrısı kalça
ortasından başlayan bacağa yayılan, aniden gelen, keskin şiddetli bir ağrıdır.
Bu bel fıtığının sinirlere yaptığı bası nedeniyle olur.
Siyatik ağrısı hapşırma, öksürme fazla oturma ile artar.
Diğer bulgular;
Bir bacakta kuvvetsizlik, bazı hareketlerde felç
Karıncalanma, batma, uyuşukluk
İdrar tutamama, altına kaçırma (Bu bulgu her iki bacakta kuvvetsizlikle
birlikte olursa çok ciddi bir durumla karşı karşıyasınız demektir.)
Bel ortasında yanıcı ağrı.
Bel fıtığında tanı
Tıbbi hikaye tanıda en önemli ipuçlarını sağlar. Genellikle, az veya çok bel
ağrısını takiben bacağa vuran ağrı hikayesi vardır. Genellikle ağır kaldırma
gibi bir olay sonrası ilk bulgular hissedilirse de, uzun süren sabahları
kalktığında bel ağrısı ve sertliği ardından belirgin bir zorlama olmaksızın ani
başlayan vakalar da az değildir. Bu konuda net veriler olmamakla birlikte disk
hastalıklarında ailevi bir eğilim genellikle saptanabilir.
Fizik muayene genellikle tanıyı sağlar. Muayene ile hangi sinir kökünün
sıkıştığı, bu sıkışmanın ciddiyeti rahatlıkla saptanabilir. Tedavi yönteminin
seçiminde muayene bulguları esastır.
Basit bir radyolojik inceleme ile omurga mekaniğini etkileyen, belağrısı ile
karakterize doğumsal omurga hastalıkları (% 5-10 a varan oranlarda görülebilir),
kireçlenmeler, omurga kaymaları, bazı tümörler tanınabilir.
MR ve EMG gibi tetkikler tedaviye yanıt vermeyen, sık nüks eden, muayene
bulguları ile cerrahi karar verilen vakalarda ayırıcı tanı ve operasyon
stratejisi açısından gerekebilir.
Tedavi seçenekleri
Ani başlayan veya uzun süreli hafif yakınmaların üzerine başlayan şiddetli
bulgularda yatak istirahati, ağrı kesiciler, kas gevşeticiler genellikle işe
yararlar. Bu durumlarda doktor kontrolünde kortikosteroid kullanımı hızlı ve
etkili bir iyileşme sağlayabilir. Sadece ağrı ile karakterize olgularda bele buz
uygulaması, tutulma-kasılma ile karakterize olgularda sıcak uygulaması işe
yarar. Bu durumlarda hastaların yavaş hareket etmeleri, ani hareketlerden
kaçınmaları, uzun yürüyüş ve uzun süreli oturmaktan kaçınmaları önerilir. Bu
devrede fizik tedavi çok yararlı değildir. Bu devrede sinir köklerine direkt
(epidural) kortikosteroid enjeksiyonu oldukça etkili bir tedavi seçeneğidir.
Uzun süreli (kronik) ağrı durumlarında tedavide antidepresan ilaçlar, disk
içine yapılan ilaç, ısı veren maddelerle diski küçültme yöntemleri etkilidir. Bu
dönemde fizik tedavi oldukça etkilidir.
Cerrahi tedavi fıtık parçasının kanala düştüğü, fonksiyon kaybına neden olan
sinir basılarında gereklidir. Uygun yapılmış cerrahi dışı tedavilere yanıt
vermeyen 3 ayı geçmiş ciddi bulgularda da cerrahi tedavi düşünülebilir.
Günümüzde microdiskektomi yöntemi uygulanmaktadır.
Bel fıtıklarında tedavi yöntemlerinden hangisi seçilirse seçilsin temel 4
koşul yerine getirilmelidir.
Hastalar mutlaka ideal kilolarında olmalıır.
Karın ve bel adelerini geliştirici ekzersiz programlarına veya spor
aktivitelerine hemen başlanmalıdır.
(Bkz: Şekil 1-2-3)
Ağırlık kaldırırken, otururken, çalışırken, araç kullanırken beli korumak.
(Bkz: Eğitim Konuları)
Yatak tam ortopedik olmalıdır. Hastaların sırtüstü dizlerinin altında bir
yastık ile dizleri hafif kıvrık pozisyonda veya yan yatarken dizler hafifçe
karına çekilmiş pozisyonda yatmalıdırlar.
Acil durumlar
Nadir vakalarda fıtık omurilik ve sinir köklerine aşırı baskı yaparak idrar
ve gayita kaçırma, belli bölgelerde felçlere neden olabilir. Bu sırada bacak,
kasık ve genital bölgede uyuşukluk ve karıncalanmalar olur. Bu durum acil
cerrahi müdahale gerektirir.
Siyatik ağrısı ile karışan hastalıklar
Belden kalça, bacak ve kasığa vuran ağrıların yaklaşık %90 ını siyatik
ağrıları oluşturur. Bunun dışında leğen kemiği içindeki ve omurgadaki bazı
hastalıklar bu ağrıyı taklit edebilir. Bu hastalıkları gösteren şema
aşağıdadır.
Kan Şekerinin Ölçüm Aletiyle ÖlçülmesiKeton Testi Nasıl Yapılır ?Keton Testi KılavuzuKeton TestiGlikozillenmiş Hemoglobin Testiİdrar Testi Yapılması