- Katılım
- 16 Aralık 2008
- Mesajlar
- 145,988
- Reaksiyon puanı
- 1
- Puanları
- 0
Uyuşturucu maddeler fiziksel ve psikolojik bağımlılık meydana getirirler.
Psikolojik
bağımlılık:Keyif verici maddeyi belirli aralıklarla alma isteği
duyulmasına denir.Kişi maddenin yokluğuna bağlı huzursuzluk duyar.
Fiziksel
bağımlılık:Merkezi sinir sistemi hücrelerinin normal görevlerini
yapabilmeleri için alışılan maddeye sürekli ihtiyaç duyulmasına
denir.Alışılan maddenin alınmaması halinde vücutta ortaya çıkan
belirtilere yoksunluk belirtisi adı verilir.Fiziksel bağımlılıkta
yoksunluk belirtileri ölüme yol açacak kadar şiddetli olabilir.
Maddenin
kullanımıyla duyulan keyif ve mutluluk kişilerde tekrar kullanma isteği
doğurmaktadır. Oluşan yalancı hayal dünyasına kavuşmak isteyen
kişilerde psikolojik bağımlılık meydana gelmektedir.Uyuşturucu maddeler
merkezi sinir sistemindeki reseptör(alıcı) hücreler tarafından alınarak
etkilerini gösterirler. Bu reseptörler kısa sürede uyuşturucuya alışır
ve normal görevlerini yerine getirebilmek için uyuşturucuya ihtiyaç
duyarlar. Böylece fiziksel bağımlılık meydana gelir.Fiziksel
bağımlılıkta yoksunluk durumu çok ağırdır.Yoksunlukta psikolojik
belirtilerin yanında merkezi sinir sistemine ait belirtiler görülür.
Maddenin bulunamaması durumunda bulantı, çarpıntı, baş ağrısı, panik,
sıkıntı, terleme, saldırganlık, unutganlık, ishal, kişilik
bozuklukları, baygınlık, koma ve ölüm görülebilir.Uyuşturucu maddeler,
merkezi sinir sistemindeki reseptörleri etkilediği için bir kez dahi
kullanmak bağımlılığa yol açabilir.Bu yüzden merak amcıylakullanmaktan
dahi kaçınmalıyız.
1.Sebepleri
Uyuşturucu madde bağımlılığının sebeplerini üç grupta toplayabiliriz.
Uyuşturucu
maddenin yapısal özellikleri:Uyuşturucu maddelerin kimyasal yapıları
gereği merkezi sinir sisteminin reseptör hücrelerine bağlanarak etki
gösterirler ve bağımlılık yaratırlar. Bu nedenle tedavi amacıyla
verilen uyuşturucu nitelikteki ilaçların aşırı ve yanlış
kullanılmasıyla da bağımlılık oluşmaktadır. Hekim önerisi ve kontrölü
dışında keyif almak veya sakinleşmek amacıyla uyuşturucu özelliğindeki
ilaçların kullanılmasına kötüye kullanma adı verilir.Ağrı kesiciler
dahil bir çok ilaç hekim önerisi dışında kullanılmakta, bu durum direnç
arttırımına(tolerans) ve bağımlılığa yol açmaktadır.Örneğin; kaza veya
ameliyat sonucu kullanılan kuvvetli ağrı kesiciler kolaylıkla
bağımlılık oluşturabilmektedir.
Kişisel özellikler:Uyuşturucu
madde bağımlılığı özellikle gençler arasında hızla yayılmaktadır.
Ergenlik dönemi problemleri arasında bocalayan gençler sorunlarının
çözümünü uyuşturucularda aramaktadır.Grup arkadaşlarının baskısı,
onlara uyum sağlama isteği, merak ve macera tutkusu, yasaklara karşı
gelme isteği, sorumluluktan kaçma, başarısızlık ve güvensizlik gibi
duygulardan kurtulma gibi nedenlerle kişiler uyuşturucu maddeleri
denemektedir."Nasıl olsa ben alışmam, bir defa denemekten ne çıkar,
istediğim zaman bırakırım" gibi düşüncelerle kişiler uyuşturucu
bağımlısı haline gelirler.
Çevresel faktörler:Uyuşturucu
madde bağımlılığında sosyal çevrenin önemli rolü vardır. Aile içindeki
huzursuzluklar, aşırı kısıtlayıcı ve baskıcı tutumlar veya aşırı
serbest davranılması, ailede uyşturu kullanan bireyler olması gibi
sebepler kişileri uyşturucuya itebilir. Arkadaş gruplarının baskısı
veya özendirmesi uyuşturucuya başlamakta etkendir. Özellikle ergenlik
döneminde grupların etkisi fazladır. Uyuşturucu satıcılarının hedef
kitlesi gençlerdir. Lise ve üniversite gençleri arasında uyuşturucu
madde kullanımı yaygınlaştırarak büyük paralar kazanmaktadırlar. Bazı
ülkelerde uyuşturucu kullanımına hoşgörüyle bakılmakta ve suç
sayılmamaktadır. Bu durum bağımlılığın yayılmasına yol açmaktadır.
Ülkemizde uyuşturucu maddelerin üretimi, ithali, alımı, satımı,
bulundurulması, alımına yardımcı olunması ve sahte reçeteyle alınması
şuçtur ve ağır cezalar uygulanmaktadır. Güçlü ağrı kesiciler ve
sakinleştirici ilaçlar da özel reçetelerle satılmakta Saklık Bakanlığı
tarafından sıkı şekilde denetlenmektedir.
Psikolojik
bağımlılık:Keyif verici maddeyi belirli aralıklarla alma isteği
duyulmasına denir.Kişi maddenin yokluğuna bağlı huzursuzluk duyar.
Fiziksel
bağımlılık:Merkezi sinir sistemi hücrelerinin normal görevlerini
yapabilmeleri için alışılan maddeye sürekli ihtiyaç duyulmasına
denir.Alışılan maddenin alınmaması halinde vücutta ortaya çıkan
belirtilere yoksunluk belirtisi adı verilir.Fiziksel bağımlılıkta
yoksunluk belirtileri ölüme yol açacak kadar şiddetli olabilir.
Maddenin
kullanımıyla duyulan keyif ve mutluluk kişilerde tekrar kullanma isteği
doğurmaktadır. Oluşan yalancı hayal dünyasına kavuşmak isteyen
kişilerde psikolojik bağımlılık meydana gelmektedir.Uyuşturucu maddeler
merkezi sinir sistemindeki reseptör(alıcı) hücreler tarafından alınarak
etkilerini gösterirler. Bu reseptörler kısa sürede uyuşturucuya alışır
ve normal görevlerini yerine getirebilmek için uyuşturucuya ihtiyaç
duyarlar. Böylece fiziksel bağımlılık meydana gelir.Fiziksel
bağımlılıkta yoksunluk durumu çok ağırdır.Yoksunlukta psikolojik
belirtilerin yanında merkezi sinir sistemine ait belirtiler görülür.
Maddenin bulunamaması durumunda bulantı, çarpıntı, baş ağrısı, panik,
sıkıntı, terleme, saldırganlık, unutganlık, ishal, kişilik
bozuklukları, baygınlık, koma ve ölüm görülebilir.Uyuşturucu maddeler,
merkezi sinir sistemindeki reseptörleri etkilediği için bir kez dahi
kullanmak bağımlılığa yol açabilir.Bu yüzden merak amcıylakullanmaktan
dahi kaçınmalıyız.
1.Sebepleri
Uyuşturucu madde bağımlılığının sebeplerini üç grupta toplayabiliriz.
Uyuşturucu
maddenin yapısal özellikleri:Uyuşturucu maddelerin kimyasal yapıları
gereği merkezi sinir sisteminin reseptör hücrelerine bağlanarak etki
gösterirler ve bağımlılık yaratırlar. Bu nedenle tedavi amacıyla
verilen uyuşturucu nitelikteki ilaçların aşırı ve yanlış
kullanılmasıyla da bağımlılık oluşmaktadır. Hekim önerisi ve kontrölü
dışında keyif almak veya sakinleşmek amacıyla uyuşturucu özelliğindeki
ilaçların kullanılmasına kötüye kullanma adı verilir.Ağrı kesiciler
dahil bir çok ilaç hekim önerisi dışında kullanılmakta, bu durum direnç
arttırımına(tolerans) ve bağımlılığa yol açmaktadır.Örneğin; kaza veya
ameliyat sonucu kullanılan kuvvetli ağrı kesiciler kolaylıkla
bağımlılık oluşturabilmektedir.
Kişisel özellikler:Uyuşturucu
madde bağımlılığı özellikle gençler arasında hızla yayılmaktadır.
Ergenlik dönemi problemleri arasında bocalayan gençler sorunlarının
çözümünü uyuşturucularda aramaktadır.Grup arkadaşlarının baskısı,
onlara uyum sağlama isteği, merak ve macera tutkusu, yasaklara karşı
gelme isteği, sorumluluktan kaçma, başarısızlık ve güvensizlik gibi
duygulardan kurtulma gibi nedenlerle kişiler uyuşturucu maddeleri
denemektedir."Nasıl olsa ben alışmam, bir defa denemekten ne çıkar,
istediğim zaman bırakırım" gibi düşüncelerle kişiler uyuşturucu
bağımlısı haline gelirler.
Çevresel faktörler:Uyuşturucu
madde bağımlılığında sosyal çevrenin önemli rolü vardır. Aile içindeki
huzursuzluklar, aşırı kısıtlayıcı ve baskıcı tutumlar veya aşırı
serbest davranılması, ailede uyşturu kullanan bireyler olması gibi
sebepler kişileri uyşturucuya itebilir. Arkadaş gruplarının baskısı
veya özendirmesi uyuşturucuya başlamakta etkendir. Özellikle ergenlik
döneminde grupların etkisi fazladır. Uyuşturucu satıcılarının hedef
kitlesi gençlerdir. Lise ve üniversite gençleri arasında uyuşturucu
madde kullanımı yaygınlaştırarak büyük paralar kazanmaktadırlar. Bazı
ülkelerde uyuşturucu kullanımına hoşgörüyle bakılmakta ve suç
sayılmamaktadır. Bu durum bağımlılığın yayılmasına yol açmaktadır.
Ülkemizde uyuşturucu maddelerin üretimi, ithali, alımı, satımı,
bulundurulması, alımına yardımcı olunması ve sahte reçeteyle alınması
şuçtur ve ağır cezalar uygulanmaktadır. Güçlü ağrı kesiciler ve
sakinleştirici ilaçlar da özel reçetelerle satılmakta Saklık Bakanlığı
tarafından sıkı şekilde denetlenmektedir.