Sosyal fobi ve kaygı oluşturan durumlar

[Bluesky24]

Sosyal

fobide kaygı,öncelikli olarak görülen durumlardan biridir. Sosyal

fobide kaygı oluşturan durumlar iki ana gruba ayrılabilir. Bunlardan

ilki sosyal etkileşim gerektiren durumlar, ikincisi ise sosyal

performans gerektiren durumlardır.Sosyal etkileşim gerektiren

durumları Sohbete katılma (özellikle de karşı cinsle )otorite olan

kişilerle ilişkiler, parti ve eğlence gibi sosyal faaliyetlere

katılım,başkalarının önünde yeme ,içme ,yazma,yardım isteme, yer veya

adres sorma, yeni birileri ile tanışma, göz kontağı gerektiren

durumlar, hakkını savunmayı gerektiren durumlar olarak sıralayabiliriz.Sosyal

performans gerektiren durumlara bir topluluk önünde konuşma, konferans

verme, sorulara cevap verme,bir enstrüman çalma spor yapma, genel

tuvaletlerde başkalarının olduğu bir anda ihtiyacını giderme örnek

olarak verilebilir.Sosyal Fobiyle Sosyal Heyecan Arasındaki Farklar Nelerdir?

Ülkemizde

sosyal fobi olmasa da topluluğa girme, toplulukta konuşma, özgürce

davranabilme konularında çekingenlik oldukça sık görülen bir durumdur.

Bunların büyük bir kısmı klinik düzeyde bir rahatsızlık olarak ele

alınmayabilir. İnsanların bir iş yaparken, herhangi bir davranışta

bulunurken, özelliklede birilerinin önünde kendilerini ortaya koymaya

çalışırken belli bir heyecan duymaları olağan bir durumdur. Hatta

böylesi bir heyecanın ilişkileri motive edici hazırlayıcı etkisi

olduğundan, insanın daha iyiyi yapabilme isteğini arttırdığından söz

edilebilir.Bir dereceye kadar sosyal ortamlardan çekinme doğal

kabul edilmelidir. Çekingenlik ya da utangaçlık da kişiye ciddi bir yük

korku getirmiyorsa problem olarak yer almaz.Temelinde başkaları

tarafından gülünç bulunma, aşağılanma korkusu ile beslenen ve

sonrasında izolasyona kadar götürebilecek olan sosyal fobiyi normal ve

sağlıklı olduğunu düşündüğümüz sosyal heyecan ile karıştırmamak gerekir.Sosyal

heyecanı sosyal fobiden ayıran en önemli özellik, bireyin topluluk

önünde bir şeyler yapmaya devam ettikçe bu konuda deneyim kazandıkça

sosyal heyecan azalırken, fobik durumlarda deneyim kazanmanın heyecan

üzerinde etkili olmaması aksine kişilerin bu durumdan şiddetle kaçmaya

çalışmalarıdır. Bu kaçınmanın da kişinin olağan günlük işlerini,mesleki

ya da eğitimle ilgili işlevselliğini, toplumsal etkinliklerini ya da

ilişkilerini önemli ölçüde bozmalıdır ya da kişi fobisi olacağına

ilişkin belirgin bir sıkıntı duymalıdır.