- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Soğanın yakın akrabası olan ve l m'ye kadar boylanabilen sarımsak, ikiyıllık
otsu bir bitkidir. Birinci yılında toprak içindeki birçok 'diş'ten oluşan 'baş'
kısmı ile toprak üzerindeki yapraklarını; ikinci yılında soğanda olduğu gibi
çiçek sapı ile bunun ucundaki çiçeklerini oluşturur. Sarımsağın soğandan farkı,
çiçeklerde tohum meydana gelmemesidir. Ama, bazı durumlarda çiçekler, ebesoğanı
denilen küçük başçıkları oluşturur. Bu başçıklar tohumluk olarak işe yarasalar
da, uygulamada tohumluk olarak kullanılmazlar.
Sarmısak bitkisinin kın biçimindeki düz yapraklan, bitkinin toprak altında
gelişen baş adlı bitki soğanından uzarlar. Baş, sayıları 5-30 arasında değişen
ve yan yana birbirinin üzerine yığılarak gelişen diş adlı soğancıklardan meydana
gelmiştir. Bu dişler sarmısak yetiştiriciliğinde tohumluk olarak kullanıldığı
gibi, Türk mutfağında koku ve tadıyla çeşni katması için birçok yemek, meze,
turşu vb'ye katılarak tüketilmektedir.
BESİN DEĞERLERİ
100 gr. (diş) sarmısakta 90 kalori: 5,3 gr. protein; 0 kolesterol; 0,2 gr.
yağ; 1.1 gr. lif; 13,3 mgr. fosfor; 38 mgr. kalsiyum; 1.4 mgr. demir: 0,2 mgr.
B1 vitamini; 0.8 mgr. B2 vitamini: 0.3 mgr. B3 vitamini ile 8 mgr. C vitamini
vardır. Ama, sarmısak az miktarlarda tüketildiğinden, bedenin enerji, vitamin
ile mineral gereksinimlerinin pek az bir bölümünü karşılar. Ortalama 9 gr. gelen
irice iki adet sarmısak dişinin bedene sağladığı yalnızca 9 kaloridir.
SAĞLIĞIMIZA YARARLARI
Yukarıda belirtildiği gibi, tüketilen sarımsağın besin değeri ihmal edilecek
değerde olmasına karşın, sağlığımıza yararlı etkileri çok fazladır. Şöyle
ki;
o Sarmısak, bedenin bağışıklık sistemini uyarır, yani antibiyotiklere benzer
etkiler yaparak bedendeki enfeksiyonlara karşı savaşır: Bu bağlamda nezle, soğuk
algınlığı, uçuk; mide, bağırsak ve mantar iltihapları, arpacık gibi bakteri,
virüs ve mantarların oluşturduğu enfeksiyonlar sayılabilir.
o Kandaki kolesterol düzeyini düşürür: Yapılan araştırmalar, günde iki diş
sarımsak yiyen kişilerin kolesterol düzeyinde, kısa dönemde %10′luk düşüşlerin
gerçekleştiğini ortaya koymuştur.
o Sarmısak, kanı sulandırır ve kan dolaşımını hızlandırır: Bu sayede
sarmısak, kalp krizi ya da felç geçirmeye neden olabilecek damar
tıkanıklıklarını önler.
o Yüksek tansiyonu düşürür: Araştırmalar, makul düzeyde sarmısak alımının
bile bu etkiyi sağladığını göstermektedir.
o Sarmısak, kan sekerinin düzeyini düşürür: Bu sayede bazı şeker hastalarına
sarmısak yemenin iyi geldiği yapılan bilimsel araştırmalarla saptanmıştır.
o Bedenin kansere yakalanma rizikosunu azaltır. Yapılan araştırmalarda
sarmısak tüketen kişilerde, özellikle mide kanserine yakalanma tehlikesinin
azaldığı belirlenmiştir.
o Sarmısak kronik bronşiti önler, etkisini azaltır.
o Balgam, idrar, safra ve gaz söktürücüdür.
o İştahı açar ve sindirimi kolaylaştırır.
o Sarmısağın, afrodizyak (cinsel gücü artırıcı) etkileri bulunduğu, Doğu ve
Batı kültürlerinde savunulmaktadır.
Sağlığımıza yararlı bu etkilerinden faydalanmak için, sarımsağın diyetimize
katılması ve günde iki diş sarmısak yenmesi gerekir. Daha fazla tüketilmesi
sarımsağın yararını artırmaz. Ayrıca sarımsağın yüksek sıcaklıklarda pişirilmesi
sağlığa yararlı etkilerini azaltmaktadır. Kokusundan şikâyetçi olanlar için
piyasada sarmısak kapsüllerinin satılmakta olduğunu da anımsatırız.
BİTKİSİNİN ÜRETİLMESİ
Sarmısak bitkisi, başını oluşturan dişlerin teker teker ayrılarak bunlardan
tohumluğa elverişli olanlarının bahçemizde önceden hazırlanmış yerlerine
ekilmesiyle çoğaltılır. İlkbaharda elle yapılacak ekimde, toprakta hazırlanan
sıraların aralarında 8-10 cm. aralık bırakılmalı, derinlik 3-4 cm.
olmalıdır.
BİTKİSİNİN YETİŞTİRİLMESİ
İklim isteği: Sarımsak, ılık iklimlerin bitkisidir. Fazla soğuk ve nemli
ortamları sevmez. Ülkemizde yetiştiriciliğinin yapıldığı söz gelişi
Kastamonu'nun Taşköprü ilçesi gibi yerler, sarmısak üretimi için iklim
bakımından en uygun olan yörelerdir.
Toprak isteği: Sarmısak bitkisi, tınlı-kumlu bahçe topraklarını sever.
Yetiştirildiği toprağın oldukça serin, geçirgen ve organik madde yönünden de
zengin olmasını ister. Ağır karakterdeki killi ve ıslak topraklardan hiç
hoşlanmaz. Böyle topraklarda sarımsağın başları hemen çürür. Ancak, sarmısak çok
kuru topraklarda da iyi baş bağlayamaz, başları küçük ve cılız kalır.
Toprak işleme: Sarmısak dişleri ekildikten bir hafta kadar sonra çimlenir,
toprak yüzüne fideler çıkmaya başlar. Bunlar 5-6 cm. kadar olunca hafif
çapalamayla yabani ot mücadelesi yapılır. Bu işlemden 2-3 hafta sonra, ikinci ve
3 hafta sonra da üçüncü çapalama işlemi yapılır.
Sulama: Sarmısak bitkisi, aynen soğan gibi suyu fazla sevmez. Gereksiz sulama
yapılırsa, sarımsakların başları çürür. Ancak, ikinci çapa işleminden sonra
havalar çok sıcak ve kuraksa aşırıya kaçılmadan bitkinin sulanması yararlı olur.
Ülkemizde sarmısak yetiştiriciliği susuz (sulama yapılmadan) yapılmaktadır.
Gübreleme: Sarmısak bitkisi, taze çiftlik gübresinden kesinlikle hoşlanmaz.
İyi yanmış çiftlik gübresi ise, sarımsağın ekileceği toprağın hazırlanması
aşamasında verilir. Ayrıca yapılacak toprak analizi sonuçlarına göre azot,
fosfat ve potas içeren fenni kompoze gübrelerin verilmesi de yararlı olur.
Hasat (Derim): Ülkemizde genellikle ilkbaharda dişleri ekilen sarımsağın
hasadı, normal koşullarda haziran sonu, temmuz ortası ve en geç ağustos
başlarında yapılır. Bitkinin yapraklarının 1/3′ü ve daha iyisi 1/2'si
kuruduğunda yapraklar kırılır. Bu iş için ya çıplak ayakla sarımsakların
üzerinde gezinilir ya da boş bir fıçı bitkilerin üzerinde yuvarlanır. Daha sonra
kırılan bu yapraklar kuruyunca, kurumuş yaprağın boyun noktaları tutulup
çekilerek, elle veya bu işe uygun çapalarla bitkinin sökülmesiyle hasat
gerçekleştirilir. Bu işlem sırasında kesinlikle sarmısak başları
zedelenmemelidir.
Nemli havada sökülen başlarda kısa zamanda çürümeler başlayacağından, hasat,
kuru ve güneşli havalarda yapılmalıdır. Daha sonra sökülen başlar güneş altında
3-4 gün süreyle kurutulmalıdır.
Kan Şekerinin Ölçüm Aletiyle ÖlçülmesiKeton Testi Nasıl Yapılır ?Keton Testi KılavuzuKeton TestiGlikozillenmiş Hemoglobin Testiİdrar Testi Yapılması
üşük Kan Şekerinin Nedeni Nedir?Düşük Kan Sekeri Nedir?Kan Şekeri Düzenine Göre TedaviGlukagonDüşük Kan Şekeri Nasıl Tedavi Edilir?Diyabet Hastası Olduğunuzun BelirtilmesiDüşük Kan Şekerinin BelirtileriGlukagonun Enjekte Edilmesi:Glukagonun Enjeksiyona Hazırlanması:Glukagon Seti Nasıl Kullanılır?Hiperglisemik KomalarKan Sekerinin Tehlikeli Şekilde Yükselmesi (Diyabetik Komalar)Kan Sekerinin Asın Yükselmesi Nasıl Tedavi Edilir?Kan Şekeri Yükselmesinin Semptomları
otsu bir bitkidir. Birinci yılında toprak içindeki birçok 'diş'ten oluşan 'baş'
kısmı ile toprak üzerindeki yapraklarını; ikinci yılında soğanda olduğu gibi
çiçek sapı ile bunun ucundaki çiçeklerini oluşturur. Sarımsağın soğandan farkı,
çiçeklerde tohum meydana gelmemesidir. Ama, bazı durumlarda çiçekler, ebesoğanı
denilen küçük başçıkları oluşturur. Bu başçıklar tohumluk olarak işe yarasalar
da, uygulamada tohumluk olarak kullanılmazlar.
Sarmısak bitkisinin kın biçimindeki düz yapraklan, bitkinin toprak altında
gelişen baş adlı bitki soğanından uzarlar. Baş, sayıları 5-30 arasında değişen
ve yan yana birbirinin üzerine yığılarak gelişen diş adlı soğancıklardan meydana
gelmiştir. Bu dişler sarmısak yetiştiriciliğinde tohumluk olarak kullanıldığı
gibi, Türk mutfağında koku ve tadıyla çeşni katması için birçok yemek, meze,
turşu vb'ye katılarak tüketilmektedir.
BESİN DEĞERLERİ
100 gr. (diş) sarmısakta 90 kalori: 5,3 gr. protein; 0 kolesterol; 0,2 gr.
yağ; 1.1 gr. lif; 13,3 mgr. fosfor; 38 mgr. kalsiyum; 1.4 mgr. demir: 0,2 mgr.
B1 vitamini; 0.8 mgr. B2 vitamini: 0.3 mgr. B3 vitamini ile 8 mgr. C vitamini
vardır. Ama, sarmısak az miktarlarda tüketildiğinden, bedenin enerji, vitamin
ile mineral gereksinimlerinin pek az bir bölümünü karşılar. Ortalama 9 gr. gelen
irice iki adet sarmısak dişinin bedene sağladığı yalnızca 9 kaloridir.
SAĞLIĞIMIZA YARARLARI
Yukarıda belirtildiği gibi, tüketilen sarımsağın besin değeri ihmal edilecek
değerde olmasına karşın, sağlığımıza yararlı etkileri çok fazladır. Şöyle
ki;
o Sarmısak, bedenin bağışıklık sistemini uyarır, yani antibiyotiklere benzer
etkiler yaparak bedendeki enfeksiyonlara karşı savaşır: Bu bağlamda nezle, soğuk
algınlığı, uçuk; mide, bağırsak ve mantar iltihapları, arpacık gibi bakteri,
virüs ve mantarların oluşturduğu enfeksiyonlar sayılabilir.
o Kandaki kolesterol düzeyini düşürür: Yapılan araştırmalar, günde iki diş
sarımsak yiyen kişilerin kolesterol düzeyinde, kısa dönemde %10′luk düşüşlerin
gerçekleştiğini ortaya koymuştur.
o Sarmısak, kanı sulandırır ve kan dolaşımını hızlandırır: Bu sayede
sarmısak, kalp krizi ya da felç geçirmeye neden olabilecek damar
tıkanıklıklarını önler.
o Yüksek tansiyonu düşürür: Araştırmalar, makul düzeyde sarmısak alımının
bile bu etkiyi sağladığını göstermektedir.
o Sarmısak, kan sekerinin düzeyini düşürür: Bu sayede bazı şeker hastalarına
sarmısak yemenin iyi geldiği yapılan bilimsel araştırmalarla saptanmıştır.
o Bedenin kansere yakalanma rizikosunu azaltır. Yapılan araştırmalarda
sarmısak tüketen kişilerde, özellikle mide kanserine yakalanma tehlikesinin
azaldığı belirlenmiştir.
o Sarmısak kronik bronşiti önler, etkisini azaltır.
o Balgam, idrar, safra ve gaz söktürücüdür.
o İştahı açar ve sindirimi kolaylaştırır.
o Sarmısağın, afrodizyak (cinsel gücü artırıcı) etkileri bulunduğu, Doğu ve
Batı kültürlerinde savunulmaktadır.
Sağlığımıza yararlı bu etkilerinden faydalanmak için, sarımsağın diyetimize
katılması ve günde iki diş sarmısak yenmesi gerekir. Daha fazla tüketilmesi
sarımsağın yararını artırmaz. Ayrıca sarımsağın yüksek sıcaklıklarda pişirilmesi
sağlığa yararlı etkilerini azaltmaktadır. Kokusundan şikâyetçi olanlar için
piyasada sarmısak kapsüllerinin satılmakta olduğunu da anımsatırız.
BİTKİSİNİN ÜRETİLMESİ
Sarmısak bitkisi, başını oluşturan dişlerin teker teker ayrılarak bunlardan
tohumluğa elverişli olanlarının bahçemizde önceden hazırlanmış yerlerine
ekilmesiyle çoğaltılır. İlkbaharda elle yapılacak ekimde, toprakta hazırlanan
sıraların aralarında 8-10 cm. aralık bırakılmalı, derinlik 3-4 cm.
olmalıdır.
BİTKİSİNİN YETİŞTİRİLMESİ
İklim isteği: Sarımsak, ılık iklimlerin bitkisidir. Fazla soğuk ve nemli
ortamları sevmez. Ülkemizde yetiştiriciliğinin yapıldığı söz gelişi
Kastamonu'nun Taşköprü ilçesi gibi yerler, sarmısak üretimi için iklim
bakımından en uygun olan yörelerdir.
Toprak isteği: Sarmısak bitkisi, tınlı-kumlu bahçe topraklarını sever.
Yetiştirildiği toprağın oldukça serin, geçirgen ve organik madde yönünden de
zengin olmasını ister. Ağır karakterdeki killi ve ıslak topraklardan hiç
hoşlanmaz. Böyle topraklarda sarımsağın başları hemen çürür. Ancak, sarmısak çok
kuru topraklarda da iyi baş bağlayamaz, başları küçük ve cılız kalır.
Toprak işleme: Sarmısak dişleri ekildikten bir hafta kadar sonra çimlenir,
toprak yüzüne fideler çıkmaya başlar. Bunlar 5-6 cm. kadar olunca hafif
çapalamayla yabani ot mücadelesi yapılır. Bu işlemden 2-3 hafta sonra, ikinci ve
3 hafta sonra da üçüncü çapalama işlemi yapılır.
Sulama: Sarmısak bitkisi, aynen soğan gibi suyu fazla sevmez. Gereksiz sulama
yapılırsa, sarımsakların başları çürür. Ancak, ikinci çapa işleminden sonra
havalar çok sıcak ve kuraksa aşırıya kaçılmadan bitkinin sulanması yararlı olur.
Ülkemizde sarmısak yetiştiriciliği susuz (sulama yapılmadan) yapılmaktadır.
Gübreleme: Sarmısak bitkisi, taze çiftlik gübresinden kesinlikle hoşlanmaz.
İyi yanmış çiftlik gübresi ise, sarımsağın ekileceği toprağın hazırlanması
aşamasında verilir. Ayrıca yapılacak toprak analizi sonuçlarına göre azot,
fosfat ve potas içeren fenni kompoze gübrelerin verilmesi de yararlı olur.
Hasat (Derim): Ülkemizde genellikle ilkbaharda dişleri ekilen sarımsağın
hasadı, normal koşullarda haziran sonu, temmuz ortası ve en geç ağustos
başlarında yapılır. Bitkinin yapraklarının 1/3′ü ve daha iyisi 1/2'si
kuruduğunda yapraklar kırılır. Bu iş için ya çıplak ayakla sarımsakların
üzerinde gezinilir ya da boş bir fıçı bitkilerin üzerinde yuvarlanır. Daha sonra
kırılan bu yapraklar kuruyunca, kurumuş yaprağın boyun noktaları tutulup
çekilerek, elle veya bu işe uygun çapalarla bitkinin sökülmesiyle hasat
gerçekleştirilir. Bu işlem sırasında kesinlikle sarmısak başları
zedelenmemelidir.
Nemli havada sökülen başlarda kısa zamanda çürümeler başlayacağından, hasat,
kuru ve güneşli havalarda yapılmalıdır. Daha sonra sökülen başlar güneş altında
3-4 gün süreyle kurutulmalıdır.
Kan Şekerinin Ölçüm Aletiyle ÖlçülmesiKeton Testi Nasıl Yapılır ?Keton Testi KılavuzuKeton TestiGlikozillenmiş Hemoglobin Testiİdrar Testi Yapılması