- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Şarbon Nedir?
Şarbon sporlu bir bakteri olan Bacillus anthracisin neden
olduğu akut infeksiyöz bir hastalıktır. Sıklıkla vahşi ve
evcil alt omurgalılarda (sığır, koyun, keçi, deve,
antiloplar ve diğer otçul hayvanlar) görülmekle beraber
insanlarda da infekte hayvanlar veya infekte hayvan dokuları
ile temas sonrasında gelişebilir.
Ne Sıklıkta Görülmektedir ve Kimlere Bulaşır?
En sık olarak tarımsal bölgelerdeki hayvanlarda gözlenir. Bu
bölgeler Güney ve Orta Amerika, Güney ve Doğu Avrupa, Asya,
Afrika, Karayipler ve Orta Doğudur. Antraksın insanda
görülmesi genellikle infekte hayvan veya infekte hayvan
ürünleri ile mesleki temas sonucudur. Antraksın daha yaygın
olduğu başka ülkelerden gelen ölü hayvan veya hayvan
ürünleri ile temas eden işçiler B. anthracis (endüstriyel
antraks) ile infekte olabilirler.
Nasıl Bulaşır?
Antraks infeksiyonu üç biçimde oluşabilir: kutanöz (deri),
inhalasyon (solunum yolu) ve gastrointestinal (mide-barsak).
B.anthracis sporları toprakta uzun yıllar varlıklarını
sürdürebilirler ve insanlar infekte hayvanların ürünleri ile
temas ederek veya kontamine hayvan ürünlerinden köken alan
antraks sporlarını solunum yolu ile alarak infekte
olabilirler. Antraks az pişirilmiş infekte hayvan etinin
yenilmesi ile de bulaşabilir.
Belirtileri Nelerdir?
4.gün
6.gün
10.gün
Hastalığın belirtileri bulaş yolunun nasıl geliştiğine bağlı
olarak değişiklik gösterir ancak belirtiler genellikle 7 gün
içinde ortaya çıkar. Kutanöz: Antraks infeksiyolarının
çoğunluğu (yaklaşık %95i) infekte hayvanın kontamine yünü,
derisi veya kılı (özellikle keçi kılı) ile uğraşırken
bakterinin ciltteki bir kesi veya sıyrıktan girmesi ile
oluşmaktadır. Cilt infeksiyonu bir böcek ısırığına benzer
biçimde kabarık, kaşıntılı bir şişlik olarak başlar ancak
1-2 gün içinde bir veziküle dönüşür ve daha sonra da
ağrısız, genelde 1-3 cm boyutlarında, ortasında
karakteristik siyah nekrotik (ölü doku) bir bölgenin
bulunduğu bir ülsere dönüşür. Bölgesel lenf nodları
şişebilir. Tedavi edilmeyen kutanöz antraks olgularının
yaklaşık %20si ölümle sonuçlanır. Uygun antimikrobiyal
tedavi ile ölüm çok nadir bir durumdur. İnhalasyon:
Başlangıç belirtileri soğuk algınlığına benzer. Birkaç gün
sonra belirtiler ağır solunum sıkıntısına dönüşür ve şok
gelişir. İnhalasyon antraksı genellikle öldürücüdür.
İntestinal: Antraksın intestinal formu kontamine et tüketimi
ile gelişebilir ve barsakların akut bir enflamasyonu ile
karakterizedir. Başlangıç belirtileri olan bulantı,
iştahsızlık, kusma ve ateşi karın ağrısı, kanlı kusma ve
ağır ishal izler. İntestinal antraks olguların %25 ile
%60ında ölümle sonuçlanır.
1.gün
6.gün
30.gün
Kişiden Kişiye Bulaşır mı?
Antraksın kişiden kişiye direkt bulaşı çok sıradışı bir
durumdur. İnhalasyon antraksı olan hastaların ziyareti veya
tedavisinde bulaş sözkonusu değildir.
İnfeksiyonun Önlenmesinin Bir Yolu Var mı?
Antraksın sık görüldüğü ve hayvan sürülerinin aşılanma
düzeyinin düşük olduğu ülkelerde çiftlik ve hayvan ürünleri
ile temas edilmemeli ve uygun olarak kesim veya pişirme
işlemi yapılmamış etin tüketimi önlenmelidir. Bunun yanısıra
insanlara yönelik bir antraks aşısı lisans almıştır. Aşının
antraksa karşı koruyucu etkinliğinin %93 olduğu rapor
edilmiştir.
Aşısı Var mıdır?
Antraks aşısı BioPort şirketi (Lansing, Michigan) tarafından
üretilmekte ve dağıtımı yapılmaktadır. Aşı hücreden
arındırılmış bir filtrat (süzüntü) aşıdır, yani üründe gerek
canlı gerekse ölü bakteri bulunmamaktadır. Nihai ürün
adjuvan olarak en fazla 2.4 mg aluminyum hidroksit içerir.
Hayvanlarda kullanıma yönelik hazırlanmış antraks aşısı
insanlarda kullanılmamalıdır.
Kimler Aşılanmalıdır?
Aşılama Uygulamaları Danışma Komitesi aşağıdaki gruplar için
aşılama önermektedir:
Laboratuvarda doğrudan mikroorganizmanın kendisi ile
çalışanlar, İthal hayvan derisi veya tüyleri ile veya
standartların antraks sporlarına maruziyeti önlemek için
yetersiz olduğu yerlede çalışan kişiler Yüksek sıklığın
gözlendiği bölgelerde potansiyel infekte hayvan ürünleri ile
uğraşan kişiler, Organizmaya maruz kalma riski yüksek olan
bölgelerde görevlendirilecek askeri personel (biyolojik
silah olarak kullanılması durumunda olduğu gibi)
Aşılama Protokolü Nedir?
Aşılama 2şer hafta ara ile 3 dozun cilt altına yapılması
bunun ardından 6., 12. ve 18. aylarda ek cilt altı
injeksiyonlarından oluşmaktadır. Daha sonra ise yıllık rapel
dozlar önerilmektedir.
Aşının Yan Etkileri Var mıdır?
Hafif lokal reaksiyonlar aşılanan kişilerin %30unda
injeksiyon bölgesinde hafif hassasiyet ve kızarıklık
biçiminde gözlenir. Ciddi lokal reaksiyonlar nadirdir ve
lokal belirtilerin yanısıra önkolun yaygın şişliği biçiminde
kendini gösterir. Sistemik reaksiyonlar aşılananların
%0.2sinden daha azında oluşur.
Tanı Nasıl Konur?
Antraks tanısı B. anthracisin kan, cilt lezyonları veya
solunum sekresyonlarından izole edilmesi veya şüpheli
durumlara maruz kalan kişilerin kanında spesifik
antikorların ölçülmesi ile konur.
Tedavi Nasıl Yapılır?
Doktorlar etkili antibiyotikleri yazabilirler. Etkili
olabilmesi için tedavinin erken başlanması gerekmektedir.
Eğer tedavi edilmez ise hastalık öldürücü olabilir.
Kaynak: HamileBilgi
Şarbon sporlu bir bakteri olan Bacillus anthracisin neden
olduğu akut infeksiyöz bir hastalıktır. Sıklıkla vahşi ve
evcil alt omurgalılarda (sığır, koyun, keçi, deve,
antiloplar ve diğer otçul hayvanlar) görülmekle beraber
insanlarda da infekte hayvanlar veya infekte hayvan dokuları
ile temas sonrasında gelişebilir.
Ne Sıklıkta Görülmektedir ve Kimlere Bulaşır?
En sık olarak tarımsal bölgelerdeki hayvanlarda gözlenir. Bu
bölgeler Güney ve Orta Amerika, Güney ve Doğu Avrupa, Asya,
Afrika, Karayipler ve Orta Doğudur. Antraksın insanda
görülmesi genellikle infekte hayvan veya infekte hayvan
ürünleri ile mesleki temas sonucudur. Antraksın daha yaygın
olduğu başka ülkelerden gelen ölü hayvan veya hayvan
ürünleri ile temas eden işçiler B. anthracis (endüstriyel
antraks) ile infekte olabilirler.
Nasıl Bulaşır?
Antraks infeksiyonu üç biçimde oluşabilir: kutanöz (deri),
inhalasyon (solunum yolu) ve gastrointestinal (mide-barsak).
B.anthracis sporları toprakta uzun yıllar varlıklarını
sürdürebilirler ve insanlar infekte hayvanların ürünleri ile
temas ederek veya kontamine hayvan ürünlerinden köken alan
antraks sporlarını solunum yolu ile alarak infekte
olabilirler. Antraks az pişirilmiş infekte hayvan etinin
yenilmesi ile de bulaşabilir.
Belirtileri Nelerdir?
4.gün
6.gün
10.gün
Hastalığın belirtileri bulaş yolunun nasıl geliştiğine bağlı
olarak değişiklik gösterir ancak belirtiler genellikle 7 gün
içinde ortaya çıkar. Kutanöz: Antraks infeksiyolarının
çoğunluğu (yaklaşık %95i) infekte hayvanın kontamine yünü,
derisi veya kılı (özellikle keçi kılı) ile uğraşırken
bakterinin ciltteki bir kesi veya sıyrıktan girmesi ile
oluşmaktadır. Cilt infeksiyonu bir böcek ısırığına benzer
biçimde kabarık, kaşıntılı bir şişlik olarak başlar ancak
1-2 gün içinde bir veziküle dönüşür ve daha sonra da
ağrısız, genelde 1-3 cm boyutlarında, ortasında
karakteristik siyah nekrotik (ölü doku) bir bölgenin
bulunduğu bir ülsere dönüşür. Bölgesel lenf nodları
şişebilir. Tedavi edilmeyen kutanöz antraks olgularının
yaklaşık %20si ölümle sonuçlanır. Uygun antimikrobiyal
tedavi ile ölüm çok nadir bir durumdur. İnhalasyon:
Başlangıç belirtileri soğuk algınlığına benzer. Birkaç gün
sonra belirtiler ağır solunum sıkıntısına dönüşür ve şok
gelişir. İnhalasyon antraksı genellikle öldürücüdür.
İntestinal: Antraksın intestinal formu kontamine et tüketimi
ile gelişebilir ve barsakların akut bir enflamasyonu ile
karakterizedir. Başlangıç belirtileri olan bulantı,
iştahsızlık, kusma ve ateşi karın ağrısı, kanlı kusma ve
ağır ishal izler. İntestinal antraks olguların %25 ile
%60ında ölümle sonuçlanır.
1.gün
6.gün
30.gün
Kişiden Kişiye Bulaşır mı?
Antraksın kişiden kişiye direkt bulaşı çok sıradışı bir
durumdur. İnhalasyon antraksı olan hastaların ziyareti veya
tedavisinde bulaş sözkonusu değildir.
İnfeksiyonun Önlenmesinin Bir Yolu Var mı?
Antraksın sık görüldüğü ve hayvan sürülerinin aşılanma
düzeyinin düşük olduğu ülkelerde çiftlik ve hayvan ürünleri
ile temas edilmemeli ve uygun olarak kesim veya pişirme
işlemi yapılmamış etin tüketimi önlenmelidir. Bunun yanısıra
insanlara yönelik bir antraks aşısı lisans almıştır. Aşının
antraksa karşı koruyucu etkinliğinin %93 olduğu rapor
edilmiştir.
Aşısı Var mıdır?
Antraks aşısı BioPort şirketi (Lansing, Michigan) tarafından
üretilmekte ve dağıtımı yapılmaktadır. Aşı hücreden
arındırılmış bir filtrat (süzüntü) aşıdır, yani üründe gerek
canlı gerekse ölü bakteri bulunmamaktadır. Nihai ürün
adjuvan olarak en fazla 2.4 mg aluminyum hidroksit içerir.
Hayvanlarda kullanıma yönelik hazırlanmış antraks aşısı
insanlarda kullanılmamalıdır.
Kimler Aşılanmalıdır?
Aşılama Uygulamaları Danışma Komitesi aşağıdaki gruplar için
aşılama önermektedir:
Laboratuvarda doğrudan mikroorganizmanın kendisi ile
çalışanlar, İthal hayvan derisi veya tüyleri ile veya
standartların antraks sporlarına maruziyeti önlemek için
yetersiz olduğu yerlede çalışan kişiler Yüksek sıklığın
gözlendiği bölgelerde potansiyel infekte hayvan ürünleri ile
uğraşan kişiler, Organizmaya maruz kalma riski yüksek olan
bölgelerde görevlendirilecek askeri personel (biyolojik
silah olarak kullanılması durumunda olduğu gibi)
Aşılama Protokolü Nedir?
Aşılama 2şer hafta ara ile 3 dozun cilt altına yapılması
bunun ardından 6., 12. ve 18. aylarda ek cilt altı
injeksiyonlarından oluşmaktadır. Daha sonra ise yıllık rapel
dozlar önerilmektedir.
Aşının Yan Etkileri Var mıdır?
Hafif lokal reaksiyonlar aşılanan kişilerin %30unda
injeksiyon bölgesinde hafif hassasiyet ve kızarıklık
biçiminde gözlenir. Ciddi lokal reaksiyonlar nadirdir ve
lokal belirtilerin yanısıra önkolun yaygın şişliği biçiminde
kendini gösterir. Sistemik reaksiyonlar aşılananların
%0.2sinden daha azında oluşur.
Tanı Nasıl Konur?
Antraks tanısı B. anthracisin kan, cilt lezyonları veya
solunum sekresyonlarından izole edilmesi veya şüpheli
durumlara maruz kalan kişilerin kanında spesifik
antikorların ölçülmesi ile konur.
Tedavi Nasıl Yapılır?
Doktorlar etkili antibiyotikleri yazabilirler. Etkili
olabilmesi için tedavinin erken başlanması gerekmektedir.
Eğer tedavi edilmez ise hastalık öldürücü olabilir.
Kaynak: HamileBilgi