- Katılım
- 27 Aralık 2008
- Mesajlar
- 432,578
- Reaksiyon puanı
- 0
- Puanları
- 0
Ruslar, Baserabya ve Kirim'i isgal ettikleri gibi, Ingilizlerin
de yardimiyla, Baltik filosonu Akdeniz'e göndererek, Mora Rumlarini isyana
tesvik etmisler ve Çesme'de demirli Osmanli donanmasini gafil avlayarak,
gemileri yakmislardir. Bu arada Misir'da da bir isyan hareketi baslamistir.
Ruscuk ve Silistre önlerinde Osmanli kuvvetlerinin mevzii basarilar kazanmasinin
ardindan II. Katerina, Lehistan isini halletmeyi plânladigindan Osmanlilarla
anlasma yapmayi kabul etmistir. I.Abdulhamit'in (1773-1789) basa geçmesinden
sonra imzalanan Küçük Kaynarca Antlasmasi ile (21 Temmuz 1774) Kirim Hanligi
Osmanlidan kopartilarak sözde bagimsiz bir devlet olmus, Baserabya, Eflâk,
Bogdan Osmanlilarda kalmis, ancak Azak ve Kabartay bölgesi Rus hâkimiyetine
geçmistir. Ruslar bu anlasmayla Ingiltere ve Fransa'ya taninan kapitülâsyonlari
da kazanmis ve her yerde konsolosluk açma hakkini elde ederek, Osmanlinin iç
islerine karisabilecegi bir ortami kendine hazirlamistir. Nitekim 1783'te
Kirim'i isgal ve ilhak eden Rusya, Karadeniz'e hâkim olarak, sicak denizlere
inme politikasini gerçeklestirme yönünde büyük bir adim atmis, Ortadokslari
himaye bahanesiyle de Balkanlardaki nüfuzunu kuvvetlendirmistir.
Rusya'nin nihaî amaci, Istanbul'u ele geçirerek Bizans'i yeniden
diriltmek idi. Iste bu maksatla, Osmanli Devleti'ni taksim etmek üzere Avusturya
ile gizli bir anlasma yapildi. Bu anlasmayi haber alan Osmanli Devleti, Prusya
ve Ingiltere'nin de tahrikiyle Rusya'ya karsi savas açti. Halkin infialine neden
olan Kirim'i geri almak Osmanlinin en büyük arzusuydu. Ancak bu savasa Rusya'nin
müttefiki olan Avusturya'nin da katilmasiyla, Osmanlilar iki cephede birden
mücadele etmek zorunda kaldilar(1788). Avusturya'ya karsi iki kez savas
kazanildi. Belgrat ve Banat ele geçirildi. Ancak Rusya'ya karsi dogu cephesinde
basari saglanamadi. Bu tarihlerde Osmanli tahtina III. Selim çikmisti
(1789-1807). III. Selim Isveç ile bir anlasma yaparak Rusya'ya karsi bir
müttefik kazanmisti. Ancak Rusya Bükres ile Küçük Eflâk'i almis, ardindan da
Belgrat ve Bender düsmüstü. 1790'da Avusturya Imparatoru II.Joseph ölünce iç
ayaklanmalar bas göstermis ve Fransiz ihtilalinin etkileri bu ülkede de
hissedilmeye baslanmisti. Bunun üzerine yeni Imparator II.Leopold, Zistovi
anlasmasini imzalayarak Osmanlilarla olan savasi sona erdirdi (1791). Bu anlasma
mevcut statükoyu muhafaza eden maddelerden ibaretti. Rusya ile de, Ispanya'nin
araciligiyla Yas Baris Antlasmasi imzalandi (1792). Rusya'nin savas sirasinda
isgal ettigi yerlerden sadece Özi, anlasmayla verilmis oluyordu. Hem Avusturya
hem de Rusya bu anlasmalarla, Fransa ve Lehistan'daki gelismelere dikkatlerini
verirken, Osmanli Devleti de gerekli islahatlari yapmak için bir soluklanma
zamani bulabilecekti.
Kaynak: Osmanli tarihi
de yardimiyla, Baltik filosonu Akdeniz'e göndererek, Mora Rumlarini isyana
tesvik etmisler ve Çesme'de demirli Osmanli donanmasini gafil avlayarak,
gemileri yakmislardir. Bu arada Misir'da da bir isyan hareketi baslamistir.
Ruscuk ve Silistre önlerinde Osmanli kuvvetlerinin mevzii basarilar kazanmasinin
ardindan II. Katerina, Lehistan isini halletmeyi plânladigindan Osmanlilarla
anlasma yapmayi kabul etmistir. I.Abdulhamit'in (1773-1789) basa geçmesinden
sonra imzalanan Küçük Kaynarca Antlasmasi ile (21 Temmuz 1774) Kirim Hanligi
Osmanlidan kopartilarak sözde bagimsiz bir devlet olmus, Baserabya, Eflâk,
Bogdan Osmanlilarda kalmis, ancak Azak ve Kabartay bölgesi Rus hâkimiyetine
geçmistir. Ruslar bu anlasmayla Ingiltere ve Fransa'ya taninan kapitülâsyonlari
da kazanmis ve her yerde konsolosluk açma hakkini elde ederek, Osmanlinin iç
islerine karisabilecegi bir ortami kendine hazirlamistir. Nitekim 1783'te
Kirim'i isgal ve ilhak eden Rusya, Karadeniz'e hâkim olarak, sicak denizlere
inme politikasini gerçeklestirme yönünde büyük bir adim atmis, Ortadokslari
himaye bahanesiyle de Balkanlardaki nüfuzunu kuvvetlendirmistir.
Rusya'nin nihaî amaci, Istanbul'u ele geçirerek Bizans'i yeniden
diriltmek idi. Iste bu maksatla, Osmanli Devleti'ni taksim etmek üzere Avusturya
ile gizli bir anlasma yapildi. Bu anlasmayi haber alan Osmanli Devleti, Prusya
ve Ingiltere'nin de tahrikiyle Rusya'ya karsi savas açti. Halkin infialine neden
olan Kirim'i geri almak Osmanlinin en büyük arzusuydu. Ancak bu savasa Rusya'nin
müttefiki olan Avusturya'nin da katilmasiyla, Osmanlilar iki cephede birden
mücadele etmek zorunda kaldilar(1788). Avusturya'ya karsi iki kez savas
kazanildi. Belgrat ve Banat ele geçirildi. Ancak Rusya'ya karsi dogu cephesinde
basari saglanamadi. Bu tarihlerde Osmanli tahtina III. Selim çikmisti
(1789-1807). III. Selim Isveç ile bir anlasma yaparak Rusya'ya karsi bir
müttefik kazanmisti. Ancak Rusya Bükres ile Küçük Eflâk'i almis, ardindan da
Belgrat ve Bender düsmüstü. 1790'da Avusturya Imparatoru II.Joseph ölünce iç
ayaklanmalar bas göstermis ve Fransiz ihtilalinin etkileri bu ülkede de
hissedilmeye baslanmisti. Bunun üzerine yeni Imparator II.Leopold, Zistovi
anlasmasini imzalayarak Osmanlilarla olan savasi sona erdirdi (1791). Bu anlasma
mevcut statükoyu muhafaza eden maddelerden ibaretti. Rusya ile de, Ispanya'nin
araciligiyla Yas Baris Antlasmasi imzalandi (1792). Rusya'nin savas sirasinda
isgal ettigi yerlerden sadece Özi, anlasmayla verilmis oluyordu. Hem Avusturya
hem de Rusya bu anlasmalarla, Fransa ve Lehistan'daki gelismelere dikkatlerini
verirken, Osmanli Devleti de gerekli islahatlari yapmak için bir soluklanma
zamani bulabilecekti.
Kaynak: Osmanli tarihi
