Genetiğin Tarihçesi

[Bluesky24]

Genetiğin TarihçesiDün...

·Moleküler biyolojiyle ilgili çalışmalar 1840larda başladı.

·1953 yılında Watson ve Crik, DNAnın yapısını ortaya koydu.

·1970li yıllardan sonra gen mühendisliği, yani rekombinant DNA teknolojisinin kullanım alanına girmesiyle araştırmalar büyük bir hız kazandı.

·1977de somatostatin (büyüme hormonu) genetik mühendislik yöntemiyle üretildi.

·Ultrasonografi gibi teknikler gelişmiş değildi.

·Stogenetik ağırlıklı mikroskop çalışmaları yapılıyordu.

·Gen haritasının çıkartılacağı hayal bile edilemiyordu.

Bugün...

·Günümüzde teknolojinin hız kazanmasıyla, genetik araştırmalar daha çok insanlar üzerinde yapılmaya başlandı.

·Genetikle ilgili gelişmelerde, gerek dünyada gerekse Türkiyede özellikle son 10 yılda büyük artış görülüyor.

·ABDli bilim adamları tarafından gerçekleştirilen bir araştırmanın sonuçları, sigara tiryakiliğinin bir ölçüde vücuttaki genlerle bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Bu buluştan yola çıkan uzmanlar, sigara alışkanlığının önüne geçmenin mümkün olabileceğini belirtiyorlar.

·Bilim adamları hücredeki onarım mekanizmasıyla ilgili bazı genleri buldular. Bu genlerin, insan yaşamını uzatmayı hedefleyen çalışmalara yol açması bekleniyor. Bu genleri taşıyan meyve sineklerinin normalden 3 kat daha uzun yaşadığı saptandı. İnsanda da bu tür mekanizmanın olduğunu varsayan bazı bilim adamları, bugün doğan bir bedenin 130 yıl yaşayabileceğini iddia ediyorlar.

·Genetik kopyalama yöntemi, çeşitli spekülasyonlara yol açtı. Klonlamanın kötü amaçlarla kullanılabileceği tartışması doğdu.

·Genetik araştırmaların etik açıdan da sakıncaları olabileceği belirtiliyor. Özellikle Amerikada DNA bankaları mevcut. Bu bankalardaki bilgilerin son derece gizli tutulması gerekiyor. Aksi takdirde ortaya çok ciddi etik sorunlar çıkabilir.

Örneğin, bir kişinin DNAsıyla ilgili bilgilere girildiğinde, hangi hastalığa yakalanma riski olduğu öğrenilebilir. Bu da özellikle batı ülkelerinde çok ciddi sorunların yaşanmasına neden olabilir. Şirketler 20 yıl sonra bile örneğin kanser riski taşıyan bir kişiyi işe almayabilir, sigorta şirketleri sigortalamak istemeyebilir.

DNA bilgilerinin ancak; genetik bir hastalığın tedavisinde, suçluların yakalanmasında, babalık analizinde, savaş ya da deprem gibi olaylarda yaşamını yitirenlerin kimliklerinin tespit edilmesi amacıyla kullanılmasına izin verilmesi gerekiyor.

·Dünyada olduğu gibi Türkiyede de genetik çalışmalar çok önem taşıyor. Genetik çalışmalarla ilgili projeler daha öncelikli olarakdestekleniyor.

·Tüm dünyadaki bilim adamları, DNAmızdaki her harfi tanımlayabilmek için yarışıyor.

Yarın...

·Doğum öncesi tanı önem kazanacak. Bilim adamları genlerin doğum öncesi tanıda da kullanılmasını hedefliyorlar. Genetik haritanın bulunmasıyla, prenatal (doğum öncesi) tanı önem kazanacak. Fetusun genetik yapısı tespit edilerek, DNAsında bir bozukluk olup olmadığı saptanabilecek.

·Gelecekte ilaçların vücuda verilme şekilleri değişecek. Tüm ilaçların ve aşıların ağızdan alınması konusunda araştırmalara devam ediliyor. Gen mühendisliği yöntemleriyle, bitkilere yerleştirilen genler sayesinde bu bitkileri, proteinleri veya tahılları yediğimizde aşılanmış olacağız. Aşılanmaya yönelik araştırmalar, özellikle batı ülkelerinde yoğun bir şekilde sürüyor.

·Tıp ile moleküler biyolojinin ortak çalışması sonucu, hastalığın kökenine inmek, ona gen düzeyinde müdahale etmek mümkün olacak.

·Moleküler biyoloji ve genetik biliminin hızlı gelişimi sayesinde, çok yakında, başta kanser olmak üzere pek çok kalıtsal hastalığa çare bulunacak.

·Günümüzde devam eden bir çok uluslar arası proje sonlandığında, tıpta tanı ve tedavi yöntemleri köklü değişikliklere uğrayacak.

·Soyu tükenen canlı türü kopyalanacak. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü FAO, soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan hayvanların deri ve kıl hücrelerini dondurarak, ilerde klonlamayı planladığını açıkladı.

·AIDSin genetik yapısı bulundu. Bu hastalığı etkisiz hale getirecek ilaçlar geliştiriliyor. Ancak uzmanların hedefi, AIDS aşısını geliştirmek. Bu gerçekleştiği takdirde AIDSin diğer virüslerden bir farkı kalmayacak.

·Gelecek yüzyıl için en büyük hedeflerden biri de, genetik çalışmalar sayesinde, özellikle gelişmekte olan ülkelerde hala ciddi bir sorun olan çocuk ölümlerinin durdurulması!

·2000li yılların en büyük devrimi gen mühendisliği olacak. "İnsan Genom Projesi", 2 – 3 yıl içerisinde tamamlanacak. Projenin 40 – 50 yıl içinde tamamlanacağı sanılıyordu. Ancak çok hızlı gelişen teknoloji, projenin 10 yılda büyük bir bölümünün tamamlanmasını sağladı. Bir zamanlar nasıl çoğaltılacağı düşünülen DNAnın, 1990ların başında bulunan PCR tekniği sayesinde çok kısa sürede milyonlarcasını kopyalamak artık mümkün.

·Gen mühendisliği, 2000li yılların en geçerli mesleği olacak.