- Katılım
- 16 Aralık 2008
- Mesajlar
- 145,988
- Reaksiyon puanı
- 1
- Puanları
- 0
Bu B grubu suda çözünen vitamin çoğu zaman folik asit ya
da folat olarak adlandırılır. Oysa bu iki terim birbirinden
farklıdır.Folik asit viatminin en stabil formunu belirtir ve
besin maddelerinde nadiren bulunur. Folik asit vitaminin
ilaçlarda ve işlenmiş besinlerde bulunan formudur. Folat ise
doğal maddelerde bulunan şeklidir.
Folat ya da folik asit vücutta özellikle DNA yapımında rol
alır. Bunun yanısıra bazı amino asitlerin metabolizmasında
da rol aldığı bilinmektedir.
Bazı durumlarda vücutta folat eksikliği ortaya çıkabilir.
Bu durumların en iyi bilineni alkolizmdir. Alkol folatın
emilimini engelleyerek eksikliğe yol açar. Besinler yolu ile
yetersiz alınması da bir diğer eksiklik nedenidir. Hamilelik
ya da kanser gibi hücre bölünme hızının yüksek olduğu
durumlarda da vücudun folata olan gereksinimi artacağından
eksiklik görülebilir.
Belirtileri
Erken dönemde fazla belirti ve yakınma olmaz. En erken bulgu
kan homosistein düzeylerinde saptanan artıştır. Folat
eksikliğine en çabuk tepki veren hücreler en hızlı bölünen
hücrelerdir. Folat düzeyi azaldığında kemik iliğinde hücre
bölünmesi bozulur ve az sayıda ama dev boyutta kan hücreleri
üretilir. Bu durumun sonucu bir kansızlık türü olan megaloblastik
anemi adı verilen tablodur. Bu hücrelerin oksijen
taşıma kapasitesi azaldığı için kansızlığın tipik
yakınmaları olan halsizlik, yorgunluk, çarpıntı gibi
belirtiler ortaya çıkar.
Fetal büyüme ve gelişme hızlı hücre bölünmesi ile
karakterize bir dönemdir.DNA ve RNA üretimindeki krıtik rolü
nedeniyle bu dönemde yeterli folat alımı son derece
önemlidir. Yapılan araştırmalar hamilelikte yeterli miktarda
folik asit alımının bebekte merkezi sinir sitemi anomalileri
görülme olasılığını anlamlı ölçüde azaltığını
göstermektedir. Nöral tüp defekti adı verilen bu merkezi
sinir sistemi anomalileri değişik şekillerde ve derecelerde
görülebilir. En basit formu olan spina bifida da omurgada
küçük bir açıklık varken en ileri form olan anensefalide
bebeğin kafatası ve beyni gelişmez.
Nöral tüp defektleri döllenme sonrası 21 ve 27. günler
arasında ortaya çıkmaktadır. Bu dönemde kadınların önemli
bir kısmı hamile olduklarını fark etmeyebilirler. Folik asit
desteği alınmadığında nöral tüp defekti görülme
olasılığı 2000 doğumda 1 civarındadır. Folik asit desteği
ile bu oran %50 oranında azaltılabilir. Bu etkinin ortaya
çıkması için hamile kalmadan 1 ay önce folik asit kullanmaya
başlanması gereklidir. Ayrıca yarık damak ve bazı kap
defekteleri gibi anomalilerin de folat alımındaki azlığa
bağlı olduğu ileri sürülmektedir.
Amerikan Halk Sağlığı dairesi ve diğer ilgili kuruluşlar
hamile kalma potansiyeli olan her kadının mutlaka folik asit
desteği alması ve folik asit ilaçları kullanmasını
önermektedir. Bununla birlikte ABD'de hamile kadınların
yalnızca yarısı bu öneriye uymaktadır. Bu nedenle ABD'de
bazı besin maddelerinin folik asit açısından
zenginleştirilmesi gündeme gelmiştir. Ülkemiz için durum
çok daha kötüdür. Hamilelerin önemli bir kısmı hamile
kalmadan önce danışmanlık almadığı için konudan
habersizdir.
Yeterli folat düzeyinin bazı kalp ve ekstremite
anomalilerini de azaltacağı ileri sürülmektedir. Ancak bu
konuda yeterli kanıt yoktur. Bazı başka çalışmalarda ise
yetersiz folat alımının erken doğum, düşük doğum
ağırlığı ve plasentanın erken ayrılmasına neden
olabileceği gösterilmiştir. Bu nedenle nöral tüp defekti
gelişme riski ortadan kalktıktan sonra da folik asit kullanmaya
devam edilmelidir.
Nelerde bulunur ?
Pek çok besin maddesi folik asit içerir. Bunlar:
Portakal,mandalina, greyfurt gibi narenciye
Kavun, karpuz
Fasülye
Brokoli ve ıspanak gibi yeşil sebzeler
Fındık
Karaciğerdir
Günümüzde marketlerde satılan bazı gıda maddeleri folik
asit açısından zenginleştirilmiştir. Folik asit gereksinimi
ayrıca multivitamin preparatları olan ilaçlar yolu ile de
alınabilir. Bazı besin maddelerinin folik asit içeriği
şöyledir.
Kaynak: Dr. Mumcu
da folat olarak adlandırılır. Oysa bu iki terim birbirinden
farklıdır.Folik asit viatminin en stabil formunu belirtir ve
besin maddelerinde nadiren bulunur. Folik asit vitaminin
ilaçlarda ve işlenmiş besinlerde bulunan formudur. Folat ise
doğal maddelerde bulunan şeklidir.
Folat ya da folik asit vücutta özellikle DNA yapımında rol
alır. Bunun yanısıra bazı amino asitlerin metabolizmasında
da rol aldığı bilinmektedir.
Bazı durumlarda vücutta folat eksikliği ortaya çıkabilir.
Bu durumların en iyi bilineni alkolizmdir. Alkol folatın
emilimini engelleyerek eksikliğe yol açar. Besinler yolu ile
yetersiz alınması da bir diğer eksiklik nedenidir. Hamilelik
ya da kanser gibi hücre bölünme hızının yüksek olduğu
durumlarda da vücudun folata olan gereksinimi artacağından
eksiklik görülebilir.
Belirtileri
Erken dönemde fazla belirti ve yakınma olmaz. En erken bulgu
kan homosistein düzeylerinde saptanan artıştır. Folat
eksikliğine en çabuk tepki veren hücreler en hızlı bölünen
hücrelerdir. Folat düzeyi azaldığında kemik iliğinde hücre
bölünmesi bozulur ve az sayıda ama dev boyutta kan hücreleri
üretilir. Bu durumun sonucu bir kansızlık türü olan megaloblastik
anemi adı verilen tablodur. Bu hücrelerin oksijen
taşıma kapasitesi azaldığı için kansızlığın tipik
yakınmaları olan halsizlik, yorgunluk, çarpıntı gibi
belirtiler ortaya çıkar.
Fetal büyüme ve gelişme hızlı hücre bölünmesi ile
karakterize bir dönemdir.DNA ve RNA üretimindeki krıtik rolü
nedeniyle bu dönemde yeterli folat alımı son derece
önemlidir. Yapılan araştırmalar hamilelikte yeterli miktarda
folik asit alımının bebekte merkezi sinir sitemi anomalileri
görülme olasılığını anlamlı ölçüde azaltığını
göstermektedir. Nöral tüp defekti adı verilen bu merkezi
sinir sistemi anomalileri değişik şekillerde ve derecelerde
görülebilir. En basit formu olan spina bifida da omurgada
küçük bir açıklık varken en ileri form olan anensefalide
bebeğin kafatası ve beyni gelişmez.
Nöral tüp defektleri döllenme sonrası 21 ve 27. günler
arasında ortaya çıkmaktadır. Bu dönemde kadınların önemli
bir kısmı hamile olduklarını fark etmeyebilirler. Folik asit
desteği alınmadığında nöral tüp defekti görülme
olasılığı 2000 doğumda 1 civarındadır. Folik asit desteği
ile bu oran %50 oranında azaltılabilir. Bu etkinin ortaya
çıkması için hamile kalmadan 1 ay önce folik asit kullanmaya
başlanması gereklidir. Ayrıca yarık damak ve bazı kap
defekteleri gibi anomalilerin de folat alımındaki azlığa
bağlı olduğu ileri sürülmektedir.
Amerikan Halk Sağlığı dairesi ve diğer ilgili kuruluşlar
hamile kalma potansiyeli olan her kadının mutlaka folik asit
desteği alması ve folik asit ilaçları kullanmasını
önermektedir. Bununla birlikte ABD'de hamile kadınların
yalnızca yarısı bu öneriye uymaktadır. Bu nedenle ABD'de
bazı besin maddelerinin folik asit açısından
zenginleştirilmesi gündeme gelmiştir. Ülkemiz için durum
çok daha kötüdür. Hamilelerin önemli bir kısmı hamile
kalmadan önce danışmanlık almadığı için konudan
habersizdir.
Yeterli folat düzeyinin bazı kalp ve ekstremite
anomalilerini de azaltacağı ileri sürülmektedir. Ancak bu
konuda yeterli kanıt yoktur. Bazı başka çalışmalarda ise
yetersiz folat alımının erken doğum, düşük doğum
ağırlığı ve plasentanın erken ayrılmasına neden
olabileceği gösterilmiştir. Bu nedenle nöral tüp defekti
gelişme riski ortadan kalktıktan sonra da folik asit kullanmaya
devam edilmelidir.
Nelerde bulunur ?
Pek çok besin maddesi folik asit içerir. Bunlar:
Portakal,mandalina, greyfurt gibi narenciye
Kavun, karpuz
Fasülye
Brokoli ve ıspanak gibi yeşil sebzeler
Fındık
Karaciğerdir
Günümüzde marketlerde satılan bazı gıda maddeleri folik
asit açısından zenginleştirilmiştir. Folik asit gereksinimi
ayrıca multivitamin preparatları olan ilaçlar yolu ile de
alınabilir. Bazı besin maddelerinin folik asit içeriği
şöyledir.
Kaynak: Dr. Mumcu