- Katılım
- 16 Aralık 2008
- Mesajlar
- 145,988
- Reaksiyon puanı
- 1
- Puanları
- 0
Ağızda bulunan dişlerin görevi besinleri koparmak ve öğütmektir. Gelişmiş bir insanda 32 diş bulunur. Dişin görevlerine ve biçimlerine göre değişik adlar verilmiştir. Önde kesici dişler (incisi-vus) (1,2), onların yanında köpek dişi (caninus) (3), yanlara doğru küçük azı dişleri (premoler) (4,5) ve arkada büyük azı dişleri (moler) (6,7,8) yer almaktadır. Kesici dişler isminden de anlaşıldığı gibi üst kısmındaki kesici kenarları karşılıklı gelerek besinleri keser. Köpek dişlerinin sivri olan üst kısmında bulunan tüberküller besinleri parçalamaya yarar. Azı dişÂ******lerinin geniş olan üst bölümleri yani çiğÂ******neme yüzeyleri besinlerin öğütülmesi için uygun bir yapıdadır.
Bir dişin ağız boşluğunda dişetinden dışarda kalan kısmına kron, çene içinde göÂ******mülü olan kısmına kök ve bu ikisinin birÂ******leştiği kısmına da dişin boynu (köle) denir. Kesiciler, köpek dişi ve genellikle birinci küçük azılarda dişin bir kökü vardır. İkinÂ******ci küçük azılarda diş genellikle iki kökÂ******lüdür. Üst çene azı dişleri ise üo köklüÂ******dürler. Her dişin ana kitlesini oluşturan kısmına dentin adı verilir. Dentin kronda, mine denilen bir tabaka ile, kökte ise sement ile kaplıdır. Dişin görünen kısmını örten mine (substan-tia adamantinea) tabakası kronu değişik kalınlıkta kaplamıştır. Kesici kenara doğÂ******ru 2,5 mm. ye kadar kalınlaşan mine taÂ******bakası boyun bölgesine doğru gittikçe incelir.
Her diş kökü çene kemiğinde alveol denen kendine özel bir boşluğa girmektedir. DiÂ******şin kök kısmındaki dentin tabakasını alÂ******veol içinde saran ve onu sımsıkı tutan maddeye ise sement denir. Kök sementi dişin kemiğe en fazla benzeyen dokusuÂ******dur. Mine sınırından apeks’e kadar bütün kökü örter. Sement kendisi ile çene keÂ******miği arasında bulunan bir zar (periyodont) yoluyla diş kökünü kemiğe yapıştırır. Al-veolün kemik duvarında bulunan gayet küÂ******çük delikler (beslenme delikleri) dişin besÂ******lenmesini sağlar.
Dentin (substantia eburnea) tabakası kimÂ******yasal yapısı, fiziksel sertliği ve biyolojik özelliği bakımından kemiğe çok benzer, anÂ******cak mine kadar sert değildir. Dentin odon-toblast adı verilen özel hücrelerden yapılÂ******mıştır, ana maddesi bol fibril ihtiva eder. Genç insanlarda hafif şeffaf olcn dentin, yaşlandıkça kanalcıkların boşluklarındaki kireçli maddeler çökmesiyle tamamen şefÂ******faf (transparan) bir dentin durumuna geçer. Süt dişleri zamanla dökülür, yeriÂ******ne kalıcı dişler çıkmaya başlar. Mavi-beyaz renkteki süt dişleri, sarımtırak renkteki kalıcı dişlere nazaran genel olaÂ******rak daha küçüktürler. Süt dişlerinde mine boyun hizasında tümsek meydana getirÂ******miştir, zamanı geldikçe de sallanarak düÂ******şerler. Kalıcı dişler 5-20 yaşlar arasında çıkar. Önce azı dişleri çıkar, arada düşÂ******memiş süt dişleri vardır. Daha sonra 12 yaşlarında M-7 çıkar. Dişlerin çıkış sıraÂ******sı şematik olarak gösterilmiştir. En son çıkan, arkadaki en ufak azı dişi akıl dişi veya yirmi yaş dişi diye bilinir.
Bir dişin ağız boşluğunda dişetinden dışarda kalan kısmına kron, çene içinde göÂ******mülü olan kısmına kök ve bu ikisinin birÂ******leştiği kısmına da dişin boynu (köle) denir. Kesiciler, köpek dişi ve genellikle birinci küçük azılarda dişin bir kökü vardır. İkinÂ******ci küçük azılarda diş genellikle iki kökÂ******lüdür. Üst çene azı dişleri ise üo köklüÂ******dürler. Her dişin ana kitlesini oluşturan kısmına dentin adı verilir. Dentin kronda, mine denilen bir tabaka ile, kökte ise sement ile kaplıdır. Dişin görünen kısmını örten mine (substan-tia adamantinea) tabakası kronu değişik kalınlıkta kaplamıştır. Kesici kenara doğÂ******ru 2,5 mm. ye kadar kalınlaşan mine taÂ******bakası boyun bölgesine doğru gittikçe incelir.
Her diş kökü çene kemiğinde alveol denen kendine özel bir boşluğa girmektedir. DiÂ******şin kök kısmındaki dentin tabakasını alÂ******veol içinde saran ve onu sımsıkı tutan maddeye ise sement denir. Kök sementi dişin kemiğe en fazla benzeyen dokusuÂ******dur. Mine sınırından apeks’e kadar bütün kökü örter. Sement kendisi ile çene keÂ******miği arasında bulunan bir zar (periyodont) yoluyla diş kökünü kemiğe yapıştırır. Al-veolün kemik duvarında bulunan gayet küÂ******çük delikler (beslenme delikleri) dişin besÂ******lenmesini sağlar.
Dentin (substantia eburnea) tabakası kimÂ******yasal yapısı, fiziksel sertliği ve biyolojik özelliği bakımından kemiğe çok benzer, anÂ******cak mine kadar sert değildir. Dentin odon-toblast adı verilen özel hücrelerden yapılÂ******mıştır, ana maddesi bol fibril ihtiva eder. Genç insanlarda hafif şeffaf olcn dentin, yaşlandıkça kanalcıkların boşluklarındaki kireçli maddeler çökmesiyle tamamen şefÂ******faf (transparan) bir dentin durumuna geçer. Süt dişleri zamanla dökülür, yeriÂ******ne kalıcı dişler çıkmaya başlar. Mavi-beyaz renkteki süt dişleri, sarımtırak renkteki kalıcı dişlere nazaran genel olaÂ******rak daha küçüktürler. Süt dişlerinde mine boyun hizasında tümsek meydana getirÂ******miştir, zamanı geldikçe de sallanarak düÂ******şerler. Kalıcı dişler 5-20 yaşlar arasında çıkar. Önce azı dişleri çıkar, arada düşÂ******memiş süt dişleri vardır. Daha sonra 12 yaşlarında M-7 çıkar. Dişlerin çıkış sıraÂ******sı şematik olarak gösterilmiştir. En son çıkan, arkadaki en ufak azı dişi akıl dişi veya yirmi yaş dişi diye bilinir.